Cart

Bagairt ollmhór d’oideachas dhaltaí i gColáiste Lú i ndiaidh laghdú ar stádas na Gaeilge ann

by | Sep 5, 2019 | Ginearálta, Media Resource(Irish), Muinteoirí, Nuacht, Preasráitis, Tuismitheoirí

In áit bheith sa seomra ranga inniu, tá daltaí Choláiste Lú, aonad iar-bhunscoile i nDún Dealgan, ar phicéad lasmuigh den scoil in éineacht lena dtuismitheoirí, ag agóidíocht ar son a gcearta. Is é ábhar na géarchéime seo ná laghdú suntasach sa chur chuige oideachais atá á fháil acu, agus in áit oideachas ina bhfuil siad tumtha go hiomlán sa Ghaeilge, tá imeallú agus laghdú suntasach tagtha ar thimpeallacht agus córas Gaeilge an choláiste.

Ó bunaíodh Coláiste Lú mar aonad lán-Ghaeilge i 2013 bhí cáil ar a tiomantas i leith cur chun cinn na Gaeilge agus an oideachais lán-Ghaeilge. Ach tháinig athrú air sin sa mbliain 2018, agus thuairiscigh daltaí agus tuismitheoirí an Aonaid nach léir go bhfuil an stádas céanna á thabhairt do theanga na scoile ná do chur chuige an tumoideachais.

“Lorg siad deimhniú ó bhainistíocht agus ó phátrún na scoile – Bord Oideachais & Oiliúna Lú agus na Mí – go ndéanfar beartais a cheapadh le seo a chur ina cheart agus an sainmheon Gaeilge a chaomhnú, ach faraor níl na beartais a aontaíodh curtha i gcrích. Tá daltaí caillte ag Coláiste Lú dá bharr, agus baol ann go gcaillfear breis, a dúirt Bláthnaid ní Ghréacháin, Ardfheidhmeannach Gaeloideachas.

I measc na mbeartas a aontaíodh, bhí bun riachtanais ar nós na croí ábhair agus sciar de na hábhair roghnacha a bheith ar fáil i nGaeilge, spás sóisialta dá gcuid féin a bheith ag na daltaí, agus aitheantas d’fhéiniúlacht Choláiste Lú. Tuigtear do Ghaeloideachas gur cúlú ar fad atá déanta ar na nithe seo ó thús na scoilbhliana nua. Níl ach ábhar amháin seachas an Ghaeilge á mhúineadh trí mheán na Gaeilge anois, tá imeascadh iomlán á dhéanamh ar dhaltaí Choláiste Lú le daltaí na mórscoile meán-Bhéarla, agus dhiúltaigh bainistíocht na scoile aon aitheantas a thabhairt do choiste na ndaltaí agus coiste na dtuismitheoirí Choláiste Lú.

Réiteach na faidhbhe, dar le Gaeloideachas ná go mbronnfaí stádas mar scoil neamhspleách ar Cholaiste Lú láithreach, le buannaíocht an tsoláthair don réigiún a chinntiú. Mar scoil neamhspleách, bheadh Colaiste Lú i dteideal príomhoide agus bord bainistíochta dá cuid féin, rud nach gceadaítear d’aonad, chomh maith le hallúntas foirne cuí. Rinne pátrún na scoile iarratas leis an Roinn Oideachais & Scileanna ar stádas neamhspleách do Choláiste Lú siar i mí Aibreán 2019, ach diúltaíodh don iarratas ar bhonn uimhreacha, cé go bhfuil líon na ndaltaí ag teacht leis an líon a mbeifeá ag súil leis i scoil nuabhunaithe. Tá baol ann anois nach mbeidh aon soláthar iar-bhunscoile trí mheán na Gaeilge ar fáil sa réigiún má thagann deireadh le Coláiste Lú. “Mar aonad, tá Coláiste Lú iomlán spleách ar acmhainní agus dea-thoil na mór-scoile” a dúirt ní Ghréacháin “agus ró-leochaileach dá réir. Beidh sé dodhéanta muinín an phobail a mhealladh ar ais mura mbeidh todhchaí cinnte ag Colaiste Lú, agus tá gá le stádas mar scoil neamhspleách le sin a bhaint amach”.

Tá 12 aonaid lán-Ghaeilge eile ag feidhmiú faoi láthair in iar-bhunscoileanna meán-Bhéarla timpeall na tíre, agus iad ar fad leochaileach ar an gcaoi céanna, ceal polasaí a bheith ag an Roinn Oideachais & Scileanna maidir le bunú agus buanú aonaid. Le 20 bliain anuas, dhún 7 gcinn d’aonaid de dheasca easpa tacaíochta cuí. Tá Gaeloideachas agus pobail na n-aonad féin ag stocaireacht ar an gceist seo le blianta, agus an-imní ann anois go mbeidh deireadh le Colaiste Lú agus fís an ghaeloideachais do dhaltaí an réigiúin, gan idirghabháil suntasach ón Roinn Oideachais & Scileanna.