5. Feasacht Teanga a Chothú

Ag úsáid Beatha Teanga mar threoir, moltar go ndéanfadh an príomhoide nó éascaitheoir seisiúin chomhairliúcháin agus tobsmaointeoireachta le pobal na scoile nó le spriocghrúpaí ar leith den phobal le moltaí agus smaointe a bhailiú a d’fhéadfaí a chur isteach i bPolasaí Labhairt na Gaeilge don scoil, agus/nó chun plé a thosú ar cén fhís agus sprioc atá ag an scoil trí chéile ó thaobh na Gaeilge mar theanga na cumarsáide agus an tsóisialaithe.

Mar thoradh na hoibre seo, ní hamháin go mbeadh polasaí Labhairt na Gaeilge ag an scoil ach bheadh ionchur phobal na scoile uile faighte a spreagfadh úinéireacht ar chur i bhfeidhm an pholasaí céanna.

Conas tabhairt faoi

Bunaithe ar na ceisteanna thíos agus ag baint leasa as na spreagsmaointe faoina mbun mar threoir, moltar seisiún tobsmaointeoireachta a reáchtáil ar mhaithe le moltaí praiticiúla a chur i bPolasaí Labhairt na Gaeilge.

Is fiú an leagan PDF den chaibideal seo a chló agus na teimpléid ann a chomhlánú mar thaifead ar an tobsmaointeoireacht:

5 Feasacht Teanga a Chothú

Le cur sa pholasaí teanga:

Tuairimí, moltaí agus gníomhartha aontaithe a thagann aníos sa phlé.

Nach bhfuil le cur sa pholasaí (agus réasúnaíocht):

Moltar a áireamh anseo céard nach gcuimseofar sa pholasaí ag an tráth seo, agus an chúis leis sin. Cabhróidh sé seo leis an bplé a éascú amach anseo agus an polasaí á athnuachan.

Spreagcheisteanna

Cén tuiscint atá ag an scoil / ag na daltaí ar fheasacht Teanga?

Cén chaoi ar féidir an fheasacht a chothú?

Cén ról atá ag daltaí ann?

Cén t-idirdhealú atá sa chur chuige atá ann do pháistí a bhfuil Gaeilge ar a dtoil acu agus páistí atá ag foghlaim?

An mbreathnaítear ar labhairt an Bhéarla d’aonghnó mar shárbhriseadh rialacha? An bpléifear leis i gcomhthéacs an pholasaí iompair atá leagtha amach ag an scoil?

Cad iad na céimeanna a leanfar má tá labhairt an Bhéarla ag tarlú go rialta agus d’aonghnó?

Spreagsmaointe

Go gcothófaí úinéireacht agus bród sna daltaí as an teanga agus go nglacfaidís leis go hiomlán gurb é polasaí na scoile ná an Ghaeilge a labhairt lena chéile agus leis an bhfoireann an t-am ar fad (seachas le linn ceachtanna Béarla agus teangacha eile).

Go mbunófaí feachtais/duaiseanna ó thaobh an rang is fearr, an duine is fearr chun an Ghaeilge a labhairt agus a chur chun cinn.

Go mbeadh comhthuiscint ina measc go labhróidís Gaeilge go fonnmhar ag aon imeachtaí scoile lasmuigh den scoil agus gach áit laistigh den scoil.

Go gcreidfidís gur saibhir a gcuid oideachais agus cumarsáide trí bheith ag labhairt na Gaeilge go nádúrtha, go fonnmhar, agus go coinsiasach eatarthu féin.

Go ndéanfaí eiseamláirí / ambasadóirí teanga a aithint – Córas na gCinnirí. Is fiú daltaí ó na hardranganna a úsáid i rith am sosa agus am lóin chun cabhrú leis na naíonáin súgradh as Gaeilge, go h-áirithe ag tús na bliana.

Go ndéanfaidís córas a aontú sa rang – Ó thaobh cé na hionchais atá acu futhú féin, faoi dhaoine eile, cé na riachtanais atá ann, cé na gnímh a ghlacfaidh siad, agus cé na himpleachtaí a mholann siad má chinneann siad go coinsiasach gan Gaeilge a labhairt.

Go mbeidh béim á cur ar mhúineadh teanga shóisialta agus teanga imeartha do na daltaí sna ranganna.

Féadfar ceistneoir a dháileadh ar dhaltaí mar chuid de phlé faoi luach na teanga agus feasacht teanga. Moltar é seo do ranganna 2-6. Cabhróidh an ceistneoir le bonnlíne a aithint faoi nósanna teanga agus meon na ndaltaí i leith na teanga. Féadfar é a athdhéanamh ag staid ar bith, leis na ceisteanna céanna, chun féachaint ar tháinig athrú ar mheon nó ar a gcuid nósanna.

Go mbeidh béim ar Ghaeilge chruinn ó thaobh na gramadaí de, agus go mbeidh sí saibhir, nádúrtha agus dúchasach.

Go ndéanfaidh na daltaí comórtas/feachtas conas an Ghaeilge a chur chun cinn a dhearadh, a fheidhmiú agus monatóireacht a dhéanamh air.

Go ndéanfar comórtas a rith chun an chruthaitheacht i leith na teanga a spreagadh.

Go bhforbrófar timpeallacht ina gcothófar agus ina saibhreofar cumas teanga agus stór focal na ndaltaí. Déanfar é seo ar bhealach spreagúil chun go gcuirfear le muinín agus cruinneas na ndaltaí.