Tionól Forbartha Gaeloideachas i bpáirt le COGG 2024

Seomra Erne

An Tumoideachas ag an mBunleibhéal in Éirinn: Léargais ón Taighde Náisiúnta

Tabharfaidh an chaint seo foramharc ar an scagadh agus iniúchadh atá déanta ar an tumoideachas ag an mbunleibhéal in Éirinn. Féachfar ar:

• Fás agus forbairt an tumoideachais in Éirinn
• Na buntáistí taighdebhunaithe a bhaineann leis an tumoideachas
• Dea-chleachtais sa tumoideachas

Beathaisnéis

Is í Claire Dunne an Ceann Roinne ar Roinn an Bhéarla agus Roinn na Gaeilge in Institiúid Oideachais Marino. Tá an-spéis aici i bhfoghlaim agus múineadh na Gaeilge. Tá leabhair acmhainní scríofa aici do mhúinteoirí: Sceitimíní: Gníomhaíochtaí Spraíúla Gaeilge agus Drámaíochta, Scéalta den Scoth: Ag Cothú Fonn Léitheoireachta agus Léitheoirí Líofa: Scil agus Toil Léitheoireachta. An tuarascáil taighde dheireanach atá déanta aici ná An Tumoideachas ag an mBunleibhéal in Éirinn. Léargais ón Taighde Náisiúnta.

Seomra Cranaghan 1

Ag breathnú ar an dea-chleachtas maidir le soláthar RSO sa suíomh tumoideachais.

Beidh na rannpháirtithe sa gceardlann seo ag imscrúdú a gcleachtas maidir leis an soláthar oideachais do dhaltaí le RSO, bíodh sin mar mhúinteoir ranga, mar mhúinteoir oideachas speisialta, mar chomhordaitheoir RSO, mar phríomhoide, nó  mar bhall den bhainistíocht in-scoile.

Beathaisnéis

Is múinteoir bunscoile Gaeltachta é Micheál S. Mac Donnacha, atá ag obair faoi láthair mar Oifigeach Oideachais Gaeltachta de chuid COGG. Bhí sé roimhe seo leis an PDST, mar Iar-Chathaoirleach ar Óige na Gaeltachta agus Feachtas, ina Rúnaí ar Chraobh Iar-Chonnacht agus ina Oifigeach Gaeilge na Meán le CMI. Is Cathaoirleach é ar bhoird bhainistíochta scoileanna Gaeltachta, Cathaoirleach ar Chomhairle Raidió na Gaeltachta, agus tá M.Oid san Oideachas lán-Ghaeilge agus Gaeltachta bainte amach aige.

Ón nGaeltacht ó dhúchas í Rita Nic Amhlaoibh. Is iar-mhúinteoir oideachais speisialta, príomhoide Gaelscoile, oiliúnóir, cigire, iar-bhainisteoir ar sheirbhísí cuartaíochta do pháistí atá bodhar/le deacrachtaí éisteachta nó dall /le lagú amhairc agus iar-bhall foirne réigiúnach oideachais agus teanga (REALT) í le cáilíochtaí agus spéis ar leith aici san oideachas speisialta.

Seomra Cuilcagh

Treisiú ar Chearta Teanga anois le feidhm tugtha (d’fhormhór) d’Acht na dTeangacha Oifigiúla (Leasú), 2021   

Déanfaidh Páidí cur i láthair faoi na forálacha atá tagtha i bhfeidhm agus tráchtaireacht orthu san atá fós le teacht i bhfeidhm roimh dheireadh na bliana.

Beathaisnéis

Bainisteoir Cumarsáide le hOifig an Choimisinéara Teanga é Páidí Ó Lionáird i ndiaidh dó le cois 25 bliana a chaitheamh mar chraoltóir le TG4, RTÉ agus RnaG. Oileadh mar oide bunscoile i gColáiste Mhuire Gan Smál agus mhúin ar feadh seal gairid i nGaelscoil Dáibhís i Maigh Eala. D’oibrigh sé le Gaelscoileanna ‘sna 1990daí luatha – ag forbairt ar an nGaelscolaíocht i gCúige Mumhan. As Cúil Aodha i gCo Chorcaí ach ina chónaí le fada i gCois Fharraige.

Seomra Claddagh

Intleacht Shaorga san Oideachas: Nuálaíocht, Tionchar, agus Cur i bhFeidhm

Sa cheardlann seo, pléifear conas is féidir le múinteoirí AI (Intleacht Shaorga) a úsáid go héifeachtach chun foghlaim agus teagasc a fheabhsú i suíomh iar-bhunscoile. Beidh Derval  ag roinnt  a cuid eolais agus taithí ar conas atá AI á úsáid aici chun torthaí foghlama níos fearr a bhaint amach. Labhróidh sí faoi conas is féidir le múinteoirí an teicneolaíocht seo a chur i bhfeidhm ar bhealach praiticiúil ina scoileanna féin.

I measc na n-ábhar a phléifear, beidh:

• Conas is féidir le AI cabhrú le pleanáil níos éifeachtaí sa seomra ranga
• Bealaí chun difreálú a dhéanamh ar mhúineadh ag úsáid uirlisí AI
• Úsáid AI chun athbhreithniú agus aiseolas níos éifeachtaí a thabhairt do scoláirí
• Teicnící chun scileanna digiteacha agus smaointeoireacht chriticiúil a fheabhsú trí AI

Beidh an cheardlann seo oiriúnach do gach múinteoir iar-bhunscoile atá ag iarraidh AI a ionchorprú ina gcleachtais teagaisc.

Beatháisnéis:

is Príomhoide iar-bhunscoile í Derval Newman ar Ghairmscoil Mhic Diarmada, Árainn Mhór, agus í ag tabhairt léi raidhse taithí san earnáil oideachais. Roimh a ceapachán, bhí sí mar phríomhoide tánaisteach i gColáiste Eoghain, Bun Cranncha, agus i gColáiste Ailigh, Leitir Ceanainn. Tá breis is trí bhliain déag de thaithí bainistíochta aici sna scoileanna sin.

Chomh maith leis an ról seo, bhí Derval ina teagascóir agus iniúchóir ar mhúinteoirí ar shocrúchán sa chúrsa MGO (Máistreacht Gairmiúil san Oideachas) in OÉ Gaillimh, áit a raibh sí ag treorú agus ag tacú le múinteoirí faoi oiliúint. Tá an-suim aici i bhforbairt ghairmiúil leanúnach agus an teagasc trí Ghaeilge ach go háirithe.

Seomra Erne

Bímis Cruthaitheach: Úsáid na teicneolaíochta chun cruthaitheacht a spreagadh sa seomra ranga.

Sa cheardlann seo, roinnfear smaointí agus gníomhaíochtaí éagsúla chun an teicneolaíocht a úsáid sa seomra go héasca ach go cruthaitheach. Tá an cheardlann oiriúnach dóibh siúd a bhfuil spéis acu in úsáid na teicneolaíochta a ionchorprú sna ceachtanna níos mó ach ní gá dóibh ardchumas teicneolaíochta a bheith acu féin.

–              Féachfaidh muid ar shuíomhanna agus aipeanna ar leith a spreagann cruthaitheacht agus a chuireann comhoibriú chun cinn

–              Féachfaidh muid ar shamplaí d’uirlisí digiteacha difriúla a úsáidtear sa seomra ranga (crua-earraí difriúla).

Beathaisnéis

Is léachtóir cúnta san oideachas é Robbie in Institiúid Oideachais Marino. Is as Béal Feirste dó áit a raibh sé ag obair mar mhúinteoir Gaelscoile. Chaith sé bliain ag obair le COGG mar Oifigeach Oideachas Bunscoile sular thosaigh sé i Marino. Tá spéis mhór aige i múineadh na Gaeilge agus in úsáid na teicneolaíochta chun cuidiú le múineadh agus foghlaim ag an mbunleibhéal. Tá máistreacht aige i nDearadh agus Forbairt Ríomhfhoghlama agus tá sé ag tabhairt faoi dhochtúireacht faoi láthair san Oideachas Digiteach.

Seomra Cranaghan 1

Ag tacú le leanaí leis an aistriú ó shuíomhanna foghlama agus cúraim na luath-óige (nó ón mbaile) go dtí naíonáin shóisearacha.

Is é an t-aistriú ón mbaile nó ón naíonra go dtí an bhunscoil  ceann de na haistrithe oideachasúla is tábhachtaí i saol an linbh. Sa cheardlann seo, roinnfear léargas ó thionscadal na cigireachta ar straitéisí praiticiúla a thacaíonn le folláine leanaí óga agus a dteaghlaigh, agus na leanaí ag dul ón naíonra nó ón mbaile go dtí an bhunscoil.

I measc na n-ábhar a phléifear, beidh:

• Pleanáil agus ullmhúchán agus naisc leis na naíonraí
• Timpeallachtaí foghlama a thacaíonn le foghlaim na bpáistí trasna an churaclaim, taobh istigh agus lasmuigh agus conas a spreagann siad neamhspleáchas na leanaí óga
• Teagasc agus foghlaim chun tacú le leanúnachas agus dul chun cinn na leanaí óga

Beatháisnéisí

Is Roinnchigire leis an Roinn Oideachais í an Dr Nóirín Fiorentini.  Thosaigh Nóirín sa Chigireacht i 2002 agus bhí bunscoileanna i nDún na nGall faoina cúram le blianta fada anuas.  Bhí sí ina príomhoide i Scoil Cholmcille, Gleann Gad, Málainn ó 1995-2002 agus ar feadh dhá bhliain bhí sí ar iasacht mar thraenálaí/cuiditheoir don Chlár Tacaíochta don Churaclam Bunscoile. Nuair a thosaigh na cigirí luathbhlianta sa Roinn Oideachais in 2015, chuaigh sí ag obair leo. Tá taithí fhairsing ag Noreen ar cháilíocht an teagaisc agus na foghlama a mheas i suíomhanna luathfhoghlama agus cúraim agus i mbunscoileanna i gcomhthéacsanna Gaeltachta agus Gaelscolaíochta. Cuireann Noreen comhairle polasaí ar fáil freisin don Roinn Oideachais maidir le cúrsaí curaclaim agus measúnachta.

Is Roinnchigire leis an Roinn Oideachais í an Dr Caitríona Uí Ghrianna. Tá taithí fhairsing aici ar mheastóireacht an teagaisc agus na foghlama i mbunscoileanna. D’oibrigh Caitríona mar phríomhoide bunscoile roimhe sin. Tá an-suim agus saineolas ag Caitríona i measúnú foghlama agus i gcur i bhfeidhm an oideachais trí mheán na Gaeilge agus i gcúrsaí ceannaireachta i scoileanna. Taobh le taobh lena hobair chigireachta i scoileanna, tugann Caitríona tacaíocht don obair san Aonad um Oideachas Gaeltachta sa Roinn Oideachais. Tá Caitríona ina ball den Choiste Comhairleach um Polasaí don Oideachas Gaeltachta agus den Choiste Stiúrtha um Fhorbairt Polasaí Nua don Oideachas Lán-Ghaeilge lasmuigh den Ghaeltacht.

Seomra Cuilcagh

Léiríonn torthaí taighde seo go bhfuil tionchar dearfach ar bhonn inmharthana ag na haonaid ar an nGaeilge mar theanga bheo agus ar an gcultúr Gaelach san hóstscoileanna. Ach é sin ráite, deimhníonn an taighde seo go láidir go bhfuil deacrachtaí agus dúshláin shuntasacha fós le sárú sna haonaid lán-Ghaeilge atá faoi bhainistíocht scoileanna a fheidhmíonn trí mheán an Bhéarla. Le fócas ar na haonaid reatha agus i bhfianaise thorthaí an taighde seo, aithneofar na saincheisteanna agus léireofar táscairí i dtreo feabhsúcháin mar réitigh ar dhúshláin aitheanta sa cheardlann seo.

Beathaisnéis

Bhí Máire Uí Chonghaile mar chigire bunscoile agus ag léachtóireacht go páirtaimseartha i gColáiste Mhuire gan Smál. Bíonn Máire ag feidhmiú mar stiúrthóir don chúrsa M. Oid san Oideachas Lán-Ghaeilge agus Gaeltachta.

Seomra Claddagh

Snas TV agus www.snas.ie: Lárphointe Nua Acmhainní do Lucht Teagaisc agus Foghlama na Gaeilge

Tá www.snas.ie  forbartha mar lárphointe acmhainní do lucht teagaisc agus foghlama na Gaeilge. Sa cheardlann seo, taispeánfar SnasTV Nuacht agus SnasTV Ros na Rún, acmhainní nuálacha teagaisc agus foghlama bunaithe ar ábhar dílis ó chláir TG4 agus léireofar conas an úsáid is éifeachtaí a bhaint as na hacmhainní sin sa seomra ranga  Pléifear chomh maith na hacmhainní eile atá ar an suíomh a thacóidh leis an bhforbairt ghairmiúil dóibh siúd atá ag múineadh na Gaeilge.

Beatháisnéis

Tar éis cáilíocht iarchéime a bhaint amach in Ollscoil na Gaillimhe, chaith Aisling Ní Bheacháin tréimhsí ag obair mar theagascóir agus mar dhearthóir acmhainní teagaisc in institiúidí tríú leibhéal éagsúla. Tá sí ar fhoireann Lárionad na Gaeilge, Ollscoil Mhá Nuad ó 2008 ag comhordú na dtograí éagsúla atá idir lámha ansin: Teastas Eorpach na Gaeilge, Vifax don Ghaeilge, agus cúrsaí teanga agus oiliúna do mhúinteoirí ina measc.  I bpáirt lena comhghleacaithe i Lárionad na Gaeilge, tá Aisling tar éis a bheith ag obair ar an suíomh idirlín nua www.snas.ie a bhfuil sé mar chuspóir aige ábhar teagaisc saibhir dílis a chur in oiriúint d’fhoghlaimeoirí an lae inniu, chomh maith le hacmhainní oiliúna a chur ar fáil do mhúinteoirí Gaeilge.

Seomra Erne

Cleite: Banda 5 agus Nuacht Anois

Sa cheardlann seo, léireofar na hacmhainní fiúntacha seo atá faoi fhorbairt. Míneofar na dóigheanna a gcuidíonn siad le cur chun cinn na léitheoireachta i lár na bunscoile. Díreofar ar na leabhair a thiocfaidh amach i mBanda 5 gan mhoill, na téamaí atá iontu, tascanna molta a bhaineann leo, srl. Amharcfar chomh maith ar Nuacht Anois, suíomh nuachta saor in aisce do Ghaelscoileanna, agus ar straitéisí éifeachtacha lena úsáid sa seomra ranga.

Beathaisnéis

Is í Aingeal Nic an tSábhaisigh Comhairleoir Oideachais an Áisaonaid. Dearann agus foilsíonn an tÁisaonad acmhainní oideachasúla do Ghaelscoileanna, idir leabhair mhóra, leabhair léitheoireachta, théacsleabhair, chluichí agus acmhainní digiteacha ar an iliomad ábhar curaclaim.  Ba mhúinteoir bunscoile í Aingeal ar feadh 20 bliain, agus iar-phríomhoide ar Bhunscoil Bheanna Boirche, Caisleán Uidhilín. Tá sí ag plé le cur chun cinn na foghlama trí theicneolaíocht an oideachais a úsáid i gcomhthéacs Gaelscoile le roinnt mhaith blianta anuas. Mar Chomhairleoir Oideachais, cuidíonn sí le háiseanna úra an Áisaonaid a chruthú agus le monatóireacht a dhéanamh orthu chun bheith cinnte de go bhfreagraíonn siad do riachtanais na scoileanna. Cuireann sí ceardlanna oiliúna ar fáil, chomh maith, ar dhea-úsáid acmhainní an Áisaonaid sa seomra ranga.

Seomra Claddagh

 An Tionscadal Taighde Gníomhaíochta do Chnuasaigh Scoileanna Beaga chun tacú le h-inbhuanaitheacht Scoileanna Beaga faoin tuath

Léargas ó David Brennan, Comhordaitheoir Náisiúnta an Tionscadail & ó Phríomhoidí  Chnuasach Scoileanna Iorras Aithnigh, Conamara – Caroline Ní Chonghaile, Scoil Mhuire, Carna ; Róisín Ní Chualáin, Scoil Naomh Colmáin, Muigh-Inis; Sinéad Ní Mhullaoidh, Príomhoide Scoil na hAirde Móire; Cáit Ní Choistealdha, Scoil Naomh Ciarán, Cill Chiaráin.        

Sa gceardlann seo, tabharfaidh David Brennan, Comhordaitheoir Náisiúnta an Tionscadail léargas dúinn ar struchtúr agus aidhmeanna an tionscadail ag an leibhéal náisiúnta agus ar na rudaí atá déanta agus foghlamtha ag na na scoileanna sna sé chnuasach atá páirteach sa tionscadail faoi láthair. Ina dhiaidh sin déanfaidh Caroline Ní Chonghaile, Róisín Ní Chualáin, Sinéad Ní Mhullaoidh, agus Cáit Ní Choistealbha, cur síos ar chúlra na scoileanna atá i gCnuasach Scoileanna Iorras Aithneach agus pléifidh siad céard a d’oibrigh go maith dhóibh mar Chnuasach, céard iad na dúshláin a bhíonn le sárú acu agus céard iad na forbairtí a fheiceann siad atá riachtanach chun gur féidir le Cnuasaigh Scoileanna Beaga feidhmiú ar bhonn atá inbhuanaithe agus inmharthana sa todhchaí. 

David Brennan  

Tá David ina Chomhordaitheoir  Náisiúnta ar  an Tionscadal Taighde Gníomhaíochta do Chnuasaigh Scoileanna Beaga ag obair le OIDE, Seirbhís Tacaíochta de chuid na Roinne Oideachais. Tá fíor-phaisean aige as pobail scoile a fhorbairt agus a thacú chun a n-inbhuanaitheacht agus a bhfeidhmíocht a fheabhsú. Tá sé dírithe ar dheiseanna agus tionscnaimh a fhiosrú chun dul i bhfeidhm ar bheartais reatha agus ar bheartas amach anseo, chun a chinntiú go gcoimeádfaidh scoileanna beaga a ról lárnach inár bpobail. Tá B.Ed. (Coláiste Mhuire gan Smál), MSc. i gCeannaireacht & Bainistíocht (UCD), MSc. i Teicneolaíochtaí Digiteacha (MTU), Ard-Dioplóma sa Dlí agus san Oideachas (Cumann Onórach Óstaí an Rí) agus faoi láthair tá PhD ar bun aige i gCeannaireacht san Oideachas (UL) ag díriú ar Phobail Scoile Tuaithe a Thógáil trí Cheannaireacht Chomhoibríoch. 

Cnuasach Scoileanna Beaga Iorras Aithnigh 

Chláraigh Cnuasach Scoileanna Iorras Aithneach, i Meán Fómhair 2021, leis an Tionscadal Taighde Gníomhaíochta do Chnuasaigh Scoileanna Beaga. Is í aidhm an tionscadail seo, triail a bhaint as bealaí nuálacha chun tacú le scoileanna beaga agus aitheantas a thabhairt don luach a bhaineann leo ina bpobail. Eascraíonn an scéim as comhpháirtíocht idir an An Roinn Oideachais, na Páirtnéirí Oideachais (An Chomhairle Mhúinteoireachta, INTO, IPPN, CIBE, CPSMA agus Gaeloideachas), agus na bunscoileanna atá páirteach sa scéim.  Tá Gaeloideachas ina chomhpháirtí  ag obair le  Cnuasach Scoileanna Iorras Aithneach. Leanfaidh an scéim seo ar aghaidh go dtí 2026. 

Príomhfhócas an tionscadail sa tréimhse phíolóiteach ná triail a bhaint as tacaíochtaí nua do scoileanna beaga de réir riachtanais na scoileanna féin agus na féidearthachtaí atá ann, leis an tuiscint nach mbeadh na gníomhaíochtaí go léir a mbainfear triail astu inoibrithe, ach go gcuirfeadh an tionscadail deis ar fáil le triail a bhaint astu go sábháilte ar feadh tréimhse dhá bhliain.   

Ina theannta sin, leag Cnuasach Scoileanna Iorras Aithneach rompu, le linn an tionscadail a bheith á chur i bhfeidhm, tuiscint níos fearr a fháil ar na buntáistí agus na míbhuntáistí atá ag scoileanna beaga, agus ar an ngaol atá eatarthu, agus go bhforbródh siad múnla nua a chuirfidh ar ár gcumas tabhairt faoi phleanáil agus forbairt scoile, agus forbairt an chórais oideachais bunscoile in Iorras Aithneach, ar bhealach níos éifeachtaí agus níos córasaí sa todhchaí – múnla a thagann as na smaointe agus na tuairimí a tháinig chun cinn le linn an tionscadail, múnla  a bheas iontach do na páistí, do na teaghlaigh agus don phobal – agus múnla go mbeidh muide ar bís faoi.

Seomra Cranaghan 1

Polasaí don Oideachas Lán-Ghaeilge – Ó Chreat go Polasaí, Peirspictíochtaí na hEarnála

Deirbile Nic Conghamhna, Príomhoide Scoil Neasáin & Déaglán Ó Laoire, Príomhoide Choláiste Ráithín.

Beathaisnéisí 

Deirble Nic Conghamhna: Is as Baile Átha Cliath do Dheirble agus a cuid oideachais ar fad faighte aici in earnáil na Gaelscolaíochta. Tá sí ag múineadh i Scoil Neasáin, Baile Hearman le breis agus tríocha bliain anuas agus í mar phríomhoide ann ó 1999. Chríochnaigh Deirble máistreacht san oideachas lán Ghaeilge agus Gaeltachta i gColáiste Mhuire gan Smál i 2022. Teideal an tráchtais a bhí aici ná ‘Ní neart go cur le chéile’ Forbairt acmhainn na ceannaireachta i gcur chun cinn na Gaeilge sa suíomh lan-Ghaeilge.

Déaglán Ó Laoire: Príomhoide i gColáiste Ráithín, Bré, Co Chill Mhantáin. Múscraíoch ó dhúchas, a chaith seal fada ag múineadh Gaeilge i mBleá Cliath. Tá BA sa Ghaeilge agus Iarchéim san Oideachas aige, bhain sé MA sa Cheannaireacht Scoile amach i 2016. Bronnadh na gradam uilig air in Ollscoil Mhá Nuad. Tá sé mar ionadaí ar Earnáil na nIar-bhunscoileanna ar Bhord Stiúrtha Gaeloideachas

Seomra Cuilcagh

Sa cheardlann seo, déanfar plé ar chur i bhfeidhm an FCÁT ar bhonn uile scoile. Is é sprioc na ceardlainne seo ná straitéisí a roinnt ar féidir feasacht teanga na múinteoirí tumoideachais a ardú agus scoláirí a nochtadh do theanga atá deartha ar ghnéithe gramadaí a mbíonn deacrachtaí acu leo. Díreofar ar na réimsí seo a leanas;

• Cén fáth an FCÁT
• Soláthar na forbartha gairmiúla leanúnaí i leith na teanga agus an FCÁT
• Cleachtais an mhúinteora tumoideachais
• Ról na Foirne FCÁT – idir mhúinteoirí agus scoláirí araon

Beatháisnéis

Is múinteoir Gaeilge, staire agus tíreolaíochta í Sinéad Ní Dhonnchú atá ag múineadh i gColáiste Cois Life, Leamhcán le sé bliana anuas. Tá sí díreach tar éis an M. Oid san Oideachas lán-Ghaeilge agus Gaeltachta a bhaint amach.  “Iniúchadh a Dhéanamh ar Thionchar Chlár Oiliúna Theagasc Foirm-dhírithe (TFD) ar Mhuinín Teanga an Mhúinteora Iarbhunscoile Lán- Ghaeilge maidir le Cur i bhFeidhm an Teagaisc Fhoirm-dhírithe ina gCuid Ranganna” ab ea teideal a tráchtais. Cuireann sí oiliúint ar fáil do mhúinteoirí ina scoil féin i dtaobh cur i bhfeidhm Foghlaim Comhtháite Ábhar agus Teanga agus tá suim faoi leith aici i muinín teanga an mhúinteora iar-bhunscoile lán-Ghaeilge a fhorbairt.

Seomra Erne

An Clár “Cuir Fáilte Roimh Theangacha!” Teanga Chomharthaíochta na hÉireann

Niamh Ní Fhainín, Gaelscoil Áine B.Á.C. agus Clodagh Ní Dhonabháin, Teagascóir Teanga Chomharthaíochta na hÉireann (ISL)

Beathaisnéisí

Niamh Ní Fhainín
Cháiligh Niamh ó Institiúid Oideachais Marino sa bhliain 2019 le Baitsiléir san Oideachas agus le gradam sa Ghaeilge. Tá taithí múinteoireachta faighte aici ag obair i ngaelscoileanna éagsúla i mBaile Átha Cliath agus i scoil idirnáisiúnta in Aontas na nÉimíríochtaí Arabach araon. I mbliana, tá an-bhród uirthi a bheith mar chuid d’fhoireann Ghaelscoil Áine mar mhúinteoir Rang 4. Tá an-tairbhe á bhaint aici as na ceachtanna teanga chomharthaíochta a bhíonn ar siúl ag a rang gach seachtain agus tá sí ag súil go mór lena taithí ina leith, a roinnt le múinteoirí agus le scoileanna eile.

Clodagh Ní Dhonabháin
Ag fás aníos le beirt chol ceathracha bodhar, fuair Clodagh léargas ar shaol na lagéisteachta agus ar na fadhbanna a bhí le sárú ag daoine bodhar. I ndiaidh di an ollscoil a chríochnú, d’fhoghlaim sí ISL ar chúrsa oíche san ionad bodhar. Bhí iontas uirthi go raibh sí féin agus a múinteoir in ann cumarsáid a dhéanamh gan fiú aon fhocal amháin a bheith ráite eatarthu. Tá an-taithí agus saineolas ag Clodagh ar Theanga Chomharthaíochta na hÉireann tar éis di a bheith ag obair go deonach le grúpaí leanaí faoi mhíchumas agus le páistí lagéisteachta ach go háirithe. Le bliain anuas, bhí sé de phribhléid aici, ISL a thabhairt isteach sa seomra ranga chuig na daltaí i nGaelscoil Áine. Tá sí paiseanta faoin teanga chomharthaíochta agus tá sí iontach sásta go bhfuil sí in ann í a roinnt le haos óg an lae inniu chun cabhrú leo a bheith níos cuimsithí le pobal na mbodhar.

Seomra Cuilcagh

Tabharfaidh an ceardlann seo léargas praiticiúil ar

• an tábhacht a bhaineann le féinchúram do mhúinteoirí
• conas is féidir le folláine phearsanta dul chun tairbhe don seomra ranga
• straitéisí indéanta chun strus a bhainistiú, féinmhuinín a fheabhsú, agus cothromaíocht níos fearr a chruthú idir obair agus saol pearsanta
• teicnící chun dea-bhail a chothú, lena n-áirítear féinphlé dearfach, bainistíocht ama, agus cleachtais aireachais
• rannpháirtíocht ghníomhach, ceisteanna, agus léargais ó thaithí na rannpháirtithe

Beathaisnéis

Tá 22 bliain de thaithí  ag Julie san oideachas ag obair mar mhúinteoir ranga in Éirinn agus sa Mheánoirthir. Chaith sí 4 bliana mar leas-phríomhoide agus róil cheannaireachta  aici le freagracht as folláine na scoile ar fad. Is cóitseálaí cáilithe í Julie sa Chlárú Néarealíneolaíoch (NLP) agus tá máistreacht aici sa tsíceolaíocht. Faoi láthair tá sí ag déanamh máistreachta sa tSíceolaíocht Shaothair. Deimhnithe in aireachas do leanaí, tá an-suim ag Julie a bheith ag obair le múinteoirí le straitéisí praiticiúla a chur i bhfeidhm chun tacú le folláine na múinteoirí agus na daltaí.

Seomra Claddagh

Cén chaoi le daltaí Iar-bhunoideachais  a ghríosadh chun an Ghaeilge a úsáid go sóisialta?

Seosamh Ó Dochartaigh, Pleanálaí Teanga, Carn Tóchair, Co Dhoire agus Caitríona de Róiste, Múinteoir i gColáiste Chilliain, Cluain Dolcáin, BÁC

Beathaisnéisí

Is as Charn Tóchair, deisceart Chontae Dhoire do Joe Ó Dochartaigh agus é ag obair in earnáil na Gaeilge le 14 bliain anuas tar éis blianta a chaitheamh mar leictreoir. I measc na blianta sin bhí sa bhreis agus 12 mbliana caite aige mar oifigeach óige i gCarn Tóchair, ag díriú ar dhaingniú agus forbairt an chomhphobail. Tá Joe anois fostaithe ag Coiste Forbartha Charn Tóchair mar oifigeach pleanála teanga le Líonra Charn Tóchair.

Sa cur i láthair seo déanfar scagadh ar roinnt de na coincheapanna a thig linn mar gníomhaithe teanga a úsáid le daoine óga a spreagadh tabhairt faoi labhairt na Gaeilge lasmuigh den seomra ranga fríd lionsa na pleanála teanga.

Ina measc sin;

• Mol an Óige agus tiocfaidh sí ach an leor moladh amháin
• Ag iompú teanga an ghrúpa
• Ról an cheannaire teanga sa phiarghrúpa
• Tionchar cumas teanga ar úsáid teanga

Caitríona de Róiste 

Is múinteoir meánscoile í Caitríona agus ceithre bliana déag caite aici ag múineadh na Gaeilge agus na Tíreolaíochta i scoileanna T1 agus T2 agus is iar-dhalta í de Choláiste Chilliain. Tá taithí aici mar mhúinteoir/ phríomhoide ar choláiste samhraidh, ina cruthaitheoir ábhair do chomhlacht leabhair, agus ar dhuine de bhunaitheoirí na cúrsaí Gaeilge ar líne ag StudyBase.com, a chuireann cúrsaí idirghníomhacha beochana ar fáil d’fhoghlaimeoirí na Gaeilge. 

Tá sí paiseanta faoin nGaeilge a chur chun cinn mar theanga labhartha ach go háirithe, agus déanann sí a dícheall daoine a spreagadh chun na Gaeilge, idir pháistí agus daoine fásta. 

Sa chur i láthair seo, díreofar ar straitéisí praiticiúla chun tacú le múinteoirí daltaí a spreagadh chun an Ghaeilge a úsaid go sóisialta.  

I measc na n-ábhar a phléifear, tabharfar léargas ar: 

• Stráitéisí éagsúla scoile agus foirne 
• Guth an Dalta- Imeachtaí scoile 
• Ról an phlean feabhsúcháin scoile. 

Seomra Claddagh

Is múinteoir aireachais í Katie a bhíonn ag obair le múinteoirí, daltaí scoile agus tuismitheoirí. Tá os cionn ocht mbliana taithí aici ag múineadh le bun agus meánscoileanna agus tá sí ag cleachtadh aireachais le os coinn deich mbliana. Cuireann sí ranganna ar fáil ar an láthair agus ar líne agus tá dialann aireachais ar fáil uaithi freisin atá feiliúnach do pháistí bunscoile agus iad ag iarraidh aireachais a thabhairt isteach ina saol laethúil.

Le linn an tseisiúin beidh deis agat suigh siar agus cleachtaí difriúla aireachais a dhéanamh le strus an lae agus buairimh an tsaoil a ligean le sruth. Beidh deis agat cúpla cineál cleachtadh aireachais a fhoghlaim le linn an tseisiúin seo le fáil amach céard é an cheann is fearr duitse. Mothóidh tú suaimhneach, síochánta agus níos sona faoi dheireadh an uair an chloig. Beidh tú i do shuí i gcathaoir don seisiún seo.