Aoiléacht ón Dr Kerron Ó Luain ag Tionól Forbartha 2023 ag breathnú siar ar stair ghluaiseacht na Gaelscolaíochta agus na heagraíochta Gaeloideachas ó 1973 ar aghaidh. Tá sleamhnáin agus nótaí ó chaint an Dr Uí Luain anseo.

Leathchéad bliain ó shin bunaíodh an eagraíocht Gaeloideachas, nó Comhchoiste Náisiúnta na Scoileanna Lán-Ghaeilge mar a tugadh air nuair a tháinig sé ar an bhfód i gColáiste Mhuire, Baile Átha Cliath in 1973. Lasmuigh den Ghaeltacht, ní raibh ach dornán scoileanna lán-Ghaeilge ann ag an am agus an líon sin ag titim de shíor a bhuíoch le béalghrá an stáit ó dheas agus naimhdeas an stáit ó thuaidh. Ach d’éirigh le hoideachasóirí agus gníomhaithe teanga deonacha an taoide a iompú agus bunaíodh beagnach 200 gaelscoil ó shin. Tá na céadta míle páiste ar fud na tíre imithe tríd an earnáil nach bhfuil an nimh san fheoil acu don teanga dá bharr. Sa chaint seo, cíorfar fás agus forbairt an tionscadail fhorásaigh dhíchoilínithe seo le caoga bliain anuas agus na dúshláin éagsúla ab éigean do ghníomhaithe, do mhúinteoirí agus do phríomhoidí dul in adharca leo chun go mbeadh rath ar an ngluaiseacht.

Is staraí é an Dr Kerron Ó Luain, as Ráth Cúil, Co. Bhaile Átha Cliath. Chaith sé tréimhsí ag múineadh na staire agus na Gaeilge in ollscoileanna in Éirinn agus i Meiriceá.

Bhí sé i mbun taighde le blianta beaga anuas ar thionscadal dar dteideal Stair Ghluaiseacht na Gaelscolaíochta, c.1973-2023 a mhaoinigh COGG agus an Chomhairle um Thaighde in Éirinn, as ar eascair léarscáil dhigiteach idirghníomhach, a léiríonn fás na hearnála, agus atá ar fáil ar shuíomh SEALBHÚ, DCU: www.dcu.ie/sealbhu/stair-ghluaiseacht-na-gaelscolaiochta-history-gaelscoil-movement

Is spéis leis an stair ón mbun aníos, an stair trí lionsa na Gaeilge, agus tionchar cúrsaí aicmeacha ar ghluaiseachtaí sóisialta forásacha.

Sleamhnáin na haoiléachta: “Cath idir an pobal agus an murder machine”: Gluaiseacht na Gaelscolaíochta c.1973-2023

File Type: pdf
Categories: Ar scoil | Use in school, Bunscoil | Primary, Eolas | Information, Físeán | Video, Gaeilge amháin | Irish only, Iar-bhunscoil | Post-primary, Múinteoir | Teacher, Na Meáin | Media, Sleamhnáin | Slides, Taighde | Research, Taighdeoir | Researcher
Tags: FGL | CPD, Gaeloideachas, TF2023