Fáilte á chur ag Gaeloideachas roimh phlean nua do na Luathbhlianta, ach tacaíocht bhreise ag teastáil do Naíonraí

by | Dec 15, 2021 | Ceannlíne, Ginearálta, Múinteoirí, Preasráitis, Scoileanna Nua, Tuismitheoirí

Cuireann Gaeloideachas fáilte roimh fhoilsiú dhá mór-phlean de chuid na Roinne Leanaí le tacú le hearnáil na luathbhlianta, a chinnteoidh infheistíocht mhéadaithe agus a chabhróidh le gairm an mhúinteora luathbhlianta a fhorbairt. Molann an eagraíocht, áfach, gur chóir tacaíocht ar leith a sholáthar do na naíonraí mar gheall ar na costais agus na dúshláin bhreise a bhaineann le seirbhís a chur ar fáil trí mheán na Gaeilge.  

 

Infheistíocht bhreise geallta, ach gan soláthar ar leith déanta do na luathbhlianta trí mheán na Gaeilge 

Tá samhail nua maoinithe don earnáil leagtha amach sa phlean dar teideal Comhpháirtíocht chun leasa an Phobail, agus go leor ann a chuirfear fáilte roimhe san earnáil. Ina measc, beidh bunmhaoiniú do sheirbhísí luathbhlianta a chabhróidh le coinníollacha pá na foirne a fheabhsú agus na táillí a íocann tuismitheoirí a laghdú, agus macasamhail den scéim DEIS ata ag na scoileanna le tacú le leanaí faoi mhíbhuntáiste.  

Níl aon rud sonrach sa tsamhail nua maidir le maoiniú breise do na naíonraí, áfach, cé go dtuigtear ón fhianaise starógach gur féidir le costais sa bhreis bheith i gceist le seirbhís luathbhlianta a chur ar fáil trí mheán na Gaeilge. Rinne Gaeloideachas agus Comhar Naíonraí na Gaeltachta stocaireacht ar an gceist seo le linn an chomhairliúcháin agus an tsamhail á forbairt, agus leanfar leis an stocaireacht céanna nuair a bheidh na beartais sa phlean le cur i bhfeidhm.  

Na príomh éilimh atá ag Gaeloideachas ná go dtabharfar aitheantas don obair bhreise a dhéanann múinteoirí naíonra le hábhar a aistriú agus a oiriúnú don suíomh tumoideachais, go mbeadh cúiteamh ar fáil ar na costais mhéadaithe a bhíonn ar naíonraí le hacmhainní oiriúnaithe don naíonra a cheannach, agus go gcuirfear maoiniú ar fáil le go bhféadfaí liúntas a íoc le foireann an naíonra, rud a chabhródh le hearcú agus coinneáil foirne.  

 

Gairmiúlacht a aithint agus a fhorbairt  

Tá réimse leathan beartais agus plean gnímh sonrach leagtha amach don earnáil sa phlean Scileanna a Chothú mar a bhaineann le gairmiúlacht a chur chun cinn in earnáil na luathbhlianta. Díríonn an phlean ar 5 mhór-théama:  

  • Creat gairme a bhunú 
  • Leibhéil cháilíochta a ardú 
  • Córas náisiúnta don fhorbairt ghairmiúil a bhunú 
  • Tacaíocht don earcaíocht, don choinneáil agus don éagsúlacht, agus 
  • Ag bogadh i dtreo rialáil na gairme 

Deir Bláthnaid ní Ghréacháin, Ardfheidhmeannach Gaeloideachas “go n-aithnítear sa phlean nach bhfuil freastal ceart á dhéanamh ar naíonraí faoi láthair. Níl oiliúint tosaigh trí Ghaeilge ar fail dóibh siúd a roghnaíonn gairm sna luathbhlianta, gan ach líon beag institiúidí ag tairiscint modúil roghnacha i nGaeilge nó ar sholáthar trí mheán na Gaeilge. Fáiltímid roimhe go bhfuil beartais aitheanta sa phlean don tréimhse 2021-2024 le dul i ngleic le seo. Tá sé den riachtanas go mbeadh bunoiliúint maidir lena ngairm ar fail d’ábhar oidí ina dteanga oibre”.  

Tá sé le moladh go gcuimsíonn an plean deiseanna do chainteoirí Gaeilge, iad siúd arb í an Ghaeilge a gcéad teanga agus iad siúd a bhfuil sé ina dara teanga acu, chomh maith le tacú le hinniúlacht teanga do chainteoirí neamhdhúchasacha i mBéarla agus i nGaeilge.  

Moltar sa phlean go dtabharfar riachtanas inniúlachta i mBéarla isteach i seirbhísí a fheidhmíonn trí mheán an Bhéarla. Ar mholadh Gaeloideachas, áfach, ní thabharfar isteach riachtanas inniúlachta comhchosúil don Ghaeilge don am i láthair. Ina ionad sin, d’éiligh Gaeloideachas tacaíochtaí dearfacha lena n-áirítear sparánachtaí, dreasachtaí caipitíochta níos airde, agus infhaighteacht níos leithne ar chláir oideachais trí mheán na Gaeilge chun níos mó inniúlachta sa Ghaeilge a spreagadh.  

“Deimhnítear sa phlean go gcuirfear ábhair, acmhainní agus tacaíochtaí don forbairt ghairmiúil leanúnach ar fáil i nGaeilge agus i mBéarla “nuair is féidir”, agus is cúis imní do Gaeloideachas an éiginnteacht foclaíochta sa ráiteas”, a deir Uachtarán Gaeloideachas, Seán Ó hArgáin.  “Gan comhaontú le geallshealbhóirí faoi cén brí ata le “nuair is féidir” tá baol ann go fóill nach ndéanfar freastal mar is ceart ar riachtanais na naíonraí”.  

Leanfaidh Gaeloideachas ag plé leis na páirtithe uile in earnáil na luathbhlianta – na gníomhaireachtaí Stáit, na heagrais dheonacha agus ár gcomhghleacaithe ar an gComhar Náisiúnta um Chúram Leanaí, a bhfuil an eagraíocht mar bhall gníomhach de – chun leasa forbairt agus fás na naíonraí, bunchloch an chóras tumoideachais. 

Críoch 

Nótaí don eagarthóir 

Teagmháil 

Bláthnaid ní Ghréacháin, Ardfheidhmeannach| blathnaid@gaeloideachas.ie | 01 8535195 | 086-8050335 

Seán Ó hArgáin, Uachtarán | uachtaran@gaeloideachas.ie | 056-7765697 | 087-4192322 

Anna Ní Chartúir, Oifigeach Caidreamh Poiblí | ocp@gaeloideachas.ie| 085 1351097 

 

Gaeloideachas 
Is ceanneagraíocht náisiúnta í Gaeloideachas a thacaíonn le forbairt an oideachais lán-Ghaeilge agus Gaeltachta ag an mbunleibhéal agus ag an iar-bhunleibhéal. 
 
Tugann Gaeloideachas comhairle, cúnamh agus tacaíocht do dhaoine ar mian leo oideachas lán-Ghaeilge dá bpáistí, chomh maith le seirbhísí tacaíochta agus abhcóideachta do scoileanna lasmuigh agus laistigh den Ghaeltacht mar aon le naíonraí lasmuigh den Ghaeltacht.