Feachtais

Fís Gaeloideachas ná go mbeidh córas eiseamláireach tumoideachais, ón naíonra go bunscoil go hiar-bhunscoil ar fáil do gach uile dhuine.

Seo thíos na feachtais a bhfuil muid ina mbun faoi láthair agus muid ag obair i dtreo fíorú na físe. Fáiltíonn muid go mór roimh moltaí agus cúnamh maidir leis na spriocanna seo a bhaint amach. Déan teagmháil linn ar eolas@gaeloideachas.ie.

Bainigí leas as an eolas thíos le dul i bhfeidhm ar pholaiteoirí agus páirtithe polaitiúla – cabhróidh sé leo an cás a thuiscint agus is láidre an cás má thagann sé ón bpobal lena mbaineann.

Nod do mhúinteoirí bunscoile agus iar-bhunscoile  – cuirigí ar aghaidh bhur n-iarratais ar chúnamh chuig na ceardchumainn a bhfuil sibh cláraithe leo. Cabhraíonn sé go mór leo cás láidir a chur chun tosaigh má bhíonn na héilimh ag teacht go tréan ó na cleachtóirí. Tá Gaeloideachas i mbun comhchainteanna leo, ach is ag múinteoirí atá an chumhacht agus an tionchar.

Aitheantas agus tacaíocht do naíonraí

Aithnítear naíonraí mar bhunchloch an chóras tumoideachais in Éirinn. Lasmuigh den Ghaeltacht is minic iad a bheith mar an chéad teagmháil ag páistí leis an nGaeilge, agus do pháistí atá á dtógáil le Gaeilge, tá na naíonraí riachtanach le cinntiú go bhfaigheann siad luath-oideachas ina dteanga dhúchais féin. Ba cheart go mbeadh deis ag gach páiste, cuma cén teanga baile, riachtanais speisialta nó cúlra cultúrtha atá acu, freastal ar naíonra áitiúil más mian leo é.

Tá líon na naíonraí ag titim ag ráta suntasach lasmuigh den Ghaeltacht. Níl naíonra ann do gach bunscoil, agus tá na naíonraí go mór faoi bhagairt toisc easpa infheistíochta.

Tá Gaeloideachas ag éileamh go ndéanfar infheistíocht straitéiseach sna luathbhlianta lán-Ghaeilge le scéim a chabhróidh le naíonraí múinteoirí a earcú, a chumasú agus a choinneáil agus oideachas luathbhlianta den scoth a chur ar fáil do pháistí óga.

De réir tuairiscí atá faighte ag Gaeloideachas ó naíonraí a dhún le blianta beaga anuas, is toisc nárbh fhéidir foireann le Gaeilge a earcú nó a choinneáil don chuid is mó a dúnadh na seirbhísí lán-Ghaeilge. Tá géarchéim earcaíochta in earnáil na luathbhlianta i gcoitinne, ach tá sé níos géire sna naíonraí. Go hiondúil, is uaireanta páirtaimseartha a bhíonn i gceist d’fhoireann na naíonraí lasmuigh den Ghaeltacht agus feidhmíonn siad de réir féilire na scoilbhliana. Tá na rátaí pá san earnáil íseal, ní íoctar foireann na naíonraí le linn na saoire, agus ní íoctar aon liúntas leo as bheith ag obair trí mheán na Gaeilge.

Idir 2013 – 2014 cailleadh €1.4 milliún do mhaoiniú Stáit do na naíonraí, idir €876,900 don scéim fóirdheontais, arna maoiniú ag Foras na Gaeilge agus €500,000 nuair a tháinig deireadh le maoiniú Pobal do Forbairt Naíonraí Teoranta (FNT). Ainneoin gur bronnadh ról tacaíochta ar Gaeloideachas sa réimse, níor lean na socruithe maoinithe agus níl na seirbhísí atá á soláthar ag Gaeloideachas chomh cuimsitheach is a bhí seirbhísí FNT, ceal maoinithe agus acmhainní. Tá scéim nua fóirdheontais de dhíth a chabhródh le naíonraí seirbhís a sholáthar trí Gaeilge agus foireann a earcú agus a choinneáil leis na hinniúlachtaí chuí sa Ghaeilge.

Méadú ar líon na scoileanna

Faraor, níl oideachas lán-Ghaeilge ar fáil mar rogha do gach páiste mar níl dóthain naíonraí agus scoileanna ar fáil dóibh.

Le beart a dhéanamh de réir briathair, is gá don Stáit cinntiú go bhfuil naíonra, bunscoil agus iar-bhunscoil lán-Ghaeilge ar fáil in achar réasúnta taistil trí fhorbairt phleanáilte soláthair, bunú naíonraí agus scoileanna nua, agus cinntiú go bhfuil soláthar don oideachas speisialta lárnach sna pleananna sin.

Cé go bhfuil éileamh ar oideachas lán-Ghaeilge ag 23% i measc tuismitheoirí na tíre de réir taighde, níl fáil ag gach páiste sa tír ar oideachas leanúnach trí Ghaeilge.

Níl ach timpeall ar 8% de dhaltaí bunscoile na tíre ag fáil a gcuid oideachais trí Ghaeilge agus níl aon mhéadú suntasach tagtha ar an bhfigiúr seo le deich mbliana anuas.

Níl iar-bhunscoil ann do gach bunscoil lán-Ghaeilge agus tá 13 chontae nach bhfuil aon iar-bhunscoil lán-Ghaeilge acu.

Tá Gaeloideachas i mbun feachtas in éineacht le An Foras Pátrúnachta, Conradh na Gaeilge agus grúpaí pobail timpeall na tíre le scoileanna nua a bhaint amach dá bpáistí. Tá gach eolas maidir leis an bhfeachtas seo ar fáil ar www.gaelscoil4all.ie.

Réiteach ar an nganntanas múinteoirí

Tá ganntanas múinteoirí sna scoileanna lán-Ghaeilge agus Gaeltachta ag an mbunleibhéal agus ag an iar-bhunleibhéal.

.

Molann Gaeloideachas an liúntas don teagasc trí Ghaeilge a thabhairt ar ais agus a chinntiú go bhfaigheann múinteoirí gach tacaíocht le hoideachas ionchuimsitheach trí mheán na Gaeilge a chur ar fáil do gach páiste.

Bronnadh an liúntas an chéad lá riamh mar chomhartha aitheantais ar an ualach breise a bhaineann le teagasc i suíomh lán-Ghaeilge thairis i scoil a fheidhmíonn trí Bhéarla.

Samplaí den ualach breise atá i gceist:

  • Ábhar comhaimseartha a dhéanamh as an nua, trí oiriúnú ar ábhar Béarla, nó trí aistriúchán – ar am pearsanta an mhúinteora – le teacht lena bhfuil ag titim amach ar fud an domhain
  • Gan soláthar téacsleabhar nó ábhar tacaíochta a bheith ar fáil ag leibhéal na hiar-bhunscoile ar chomhleibhéal leis na scoileanna Béarla
  • Scrúduithe caighdeánacha don Ghaeilge (Rang 2, 4, agus 6) ar bhonn éigeantach, san áit nach bhfuil aon riachtanas sna scoileanna Béarla, agus tabhairt faoi na scrúduithe seo go bliantúil mar dhea-chleachtas ar mhaithe le caighdeán a mheas agus dúshláin a aithint
  • Dúbailt oibre i gceist le comhfhreagras agus cumarsáid le tuismitheoirí go dátheangach
  • Scileanna inniúlachta sa teanga a choinneáil ag leibhéal ard
  • Tacaíocht foghlama a chur ar fáil sa dá theanga, de réir riachtanais an pháiste
  • An Ghaeilge a chur chun cinn mar theanga an tsóisialaithe agus teanga phobal na scoile, agus imeachtaí agus turais chun na Gaeltachta a eagrú leis seo a bhaint amach
  • Freagrachtaí breise leis an gcothromaíocht chuí a aimsiú idir sainábhar a mhúineadh agus béim chuí a leagan ar an sealbhú teanga
  • Uirlisí measúnaithe a chruthú i nGaeilge le measúnú a dhéanamh ar inniúlachtaí éagsúla, go háirithe chun tacaíocht chuí a chur ar fáil do scoláirí a bhfuil riachtanais tacaíochta faoi leith acu – níl na huirlisí seo á gcur ar fáil ar bhonn caighdeánach ag áisíneachtaí Stáit

Polasaí láidir don Oideachas lán-Ghaeilge

Léigh thíos aighneacht a chur Gaeloideachas chur faoi bhráid na Roinne Oideachais in Eanáir 2023, ag freagairt don chomhairliúchán ar fhorbairt pholasaí don oideachas lán-Ghaeilge. Cuimsíonn an aighneacht seo saintuiscint agus saineolas Gaeloideachas ar an earnáil seo le 50 bliain anuas. Anuas air sin, bailíodh tuairimí ár mbaill agus an phobail níos leithne agus tógadh san áireamh iad ann.

Aighneacht Gaeloideachas ag freagairt don chomhairliúchán ar Fhorbairt Pholasaí don Oideachas Lán-Ghaeilge don Roinn Oideachais Eanáir 2023

Preasráitis agus clúdach sna meáin

Gailearaí

Cliceáil thíos chun grianghraif de chuid dár n-ghníomhaíocht a fheiceáil in éineacht lenár bpobail naíonra agus scoile.

Feachtais

Aighneachtaí agus Páipéir Seasaimh

Foilsítear eolas maidir le haon bhrústocaireacht a dhéanann Gaeloideachas ar www.lobbying.ie. Foilseofar aighneachtaí agus páipéir sheasaimh eile sa leabharlann agus is féidir iad a chuardach thíos. 

TitleSummaryLinkhf:doc_categorieshf:doc_tags
Aighneacht Gaeloideachas maidir le Plean Straitéiseach Chomhairle Náisiúnta na dTuismitheoirí, 2024-2028

Plean Straitéiseach Chomhairle Náisiúnta na dTuismitheoirí, 2024-2028 Aighneacht Gaeloideachas, Aibreán …

aighneacht-submission cineal-type
Aighneacht Gaeloideachas don Straitéis Náisiúnta Míchumais

Feabhra …

aighneacht-submission cineal-typegaeloideachas rso-special-education
Aighneacht Gaeloideachas, Samhain 2023 maidir le nuashonrú Aistear

Aighneacht Gaeloideachas, Samhain 2023 mar cuid de Céim 2 de chomhairliúcháin an Chomhairle Náisiúnta Curaclaim agus Measúnachta ar nuashonrú Aistear

aighneacht-submission cineal-type
Aighneacht Gaeloideachas maidir le Ráiteas Straitéise 2023-2025 An Roinn Oideachais

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary naionra-preschool cineal-type leibheal-level teanga-language
Aighneacht Gaeloideachas ag freagairt don chomhairliúchán ar an Acht Epsen

Aighneacht Gaeloideachas ag freagairt don chomhairliúchán ar an Acht Epsen, Márta 2023

aighneacht-submission cineal-typerso-special-education
Aighneacht Gaeloideachas – Creat Náisiúnta um Threoir

Aighneacht Gaeloideachas – Creat Náisiúnta um Threoir, Feabhra 2023

aighneacht-submission gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary muinteoir-teacher na-meain-media taighdeoir-researcher tuismitheoir-parent cineal-type teanga-language leibheal-level usaideoir-usergaeloideachas polasaithe-policies
Straitéis Nua Litearthachta, Uimhearthachta agus Litearthachta Digití

Aighneacht Gaeloideachas ag freagairt don chomhairliúchán i dTreo Straitéis Nua Litearthachta, Uimhearthachta agus Litearthachta Digití, Eanáir 2023

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary naionra-preschool cineal-type leibheal-level teanga-language
Polasaí don Oideachas Lán-Ghaeilge

Aighneacht ag freagairt don chomhairliúchán ar Fhorbairt Pholasaí don Oideachas Lán-Ghaeilge, Eanáir 2023

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary muinteoir-teacher na-meain-media naionra-preschool taighdeoir-researcher tuismitheoir-parent cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-usergaeloideachas polasaithe-policies
Moltaí Gaeloideachas do na Ceisteanna Comhairliúcháin

Nóta treorach agus moltaí Gaeloideachas do na ceisteanna comhairliúcháin atá i suirbhé na Roinne Oideachais ar an bPolasaí don Oideachas Lán-Ghaeilge.

aighneacht-submission bunscoil-primary eolas-information-2 gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary muinteoir-teacher naionra-preschool cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-usergaeloideachas polasaithe-policies tumoideachas-immersion
Maoiniú an Ard-Oideachais sa Todhchaí – Aighneacht Gaeloideachas Feabhra 2022

Maoiniú an Ard-Oideachais sa Todhchaí – Aighneacht Gaeloideachas Feabhra 2022

aighneacht-submission gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary taighdeoir-researcher cineal-type teanga-language leibheal-level usaideoir-userpolasaithe-policies
Aighneacht maidir le hAistear a nuashonrú

Aighneacht chuig an CNCM, Nollaig …

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only muinteoir-teacher naionra-preschool taighdeoir-researcher cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-userpolasaithe-policies
Leasú na hArdteiste

Aighneacht Gaeloideachas maidir le Leasú na hArdteiste, Deireadh Fómhair 2021

aighneacht-submission gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary muinteoir-teacher na-meain-media taighdeoir-researcher tuismitheoir-parent cineal-type teanga-language leibheal-level usaideoir-userpolasaithe-policies
Gaeilge na hArdteiste | Leaving Cert Irish

Bileog eolais maidir le Gaeilge na hArdteiste | Information leaflet re Leaving Cert Irish

aighneacht-submission bunscoil-primary datheangach-bilingual eolas-information-2 iar-bhunscoil-post-primary muinteoir-teacher na-meain-media taighdeoir-researcher tuismitheoir-parent cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-usergaeloideachas gaeltacht polasaithe-policies tumoideachas-immersion
Aighneacht maidir le leasú na hArdteiste

Aighneacht chuig an Coiste um Oideachas, Breisoideachas agus Ardoideachas, Taighde, Nuálaíocht agus Eolaíocht,  Deireadh Fómhair …

aighneacht-submission gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary na-meain-media taighdeoir-researcher cineal-type teanga-language leibheal-level usaideoir-userpolasaithe-policies
Plécháipéis ar Dhréachtsonraíochtaí na hArdteiste

Plécháipéis ag freagairt do Dhréachtsonraíochtaí Gaeilge na Sraithe Sinsearaí T1 agus T2 a foilsíodh do chomhairliúchán ag an gComhairle Náisiúnta Curaclaim agus Measúnachta ar an 23 Feabhra 2021. Táthar ag súil go gcabhróidh an t-eolas sa bplécháipéis seo leo siúd ar mian leo freagairt do na dréachtsonraíochtaí tríd an suirbhé ar líne nó trí aighneacht a scríobh. Arna réiteach ag Áine Hyland agus Fíona Uí Uiginn do Choiste Oideachais atá á chomhordú ag Conradh na Gaeilge. Áine Hyland, Ph.D., D.Litt.(h.c.), D.Sc.(h.c.), M.R.I.A. ,Ollamh Emerita le hOideachas agus iar-Leasuachtarán, Coláiste na hOllscoile, Corcaigh. Fíona Uí Uiginn, oideachasóir, múinteoir Gaeilge, Iar-phríomhoide Choláiste Íosagáin, Baile Átha Cliath, Iaruachtarán …

aighneacht-submission datheangach-bilingual eolas-information-2 iar-bhunscoil-post-primary muinteoir-teacher na-meain-media taighde-research taighdeoir-researcher tuismitheoir-parent cineal-type teanga-language leibheal-level usaideoir-usergaeloideachas gaeltacht polasaithe-policies tumoideachas-immersion
Comhordú Seirbhísí agus Socruithe Feidhmiúcháin idir an NCSE agus NEPS

Aighneacht ó Gaeloideachas, Aibreán 2015

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary na-meain-media taighdeoir-researcher cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-userpolasaithe-policies
Ráiteas Straitéise 2016-2018 An Roinn Oideachais agus Scileanna

Aighneacht ó Gaeloideachas, Meitheamh 2016

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary na-meain-media taighdeoir-researcher cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-userpolasaithe-policies
Dúshláin atá roimh Scoileanna Oileáin

Aighneacht Gaeloideachas chuig an Comhchoiste Oideachais agus Scileanna, Meitheamh 2017

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary na-meain-media taighdeoir-researcher cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-userpolasaithe-policies
Géarchéim an tSoláthar Mhúinteoirí san Earnáil Lán-Ghaeilge

Aighneacht Gaeloideachas chuig an gComhchoiste Oideachais, Feabhra 2018

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary na-meain-media taighdeoir-researcher cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-userpolasaithe-policies
Ráiteas Straitéise 2019-2021 An Roinn Oideachais agus Scileanna

Aighneacht ó Gaeloideachas, Nollaig 2018

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary na-meain-media taighdeoir-researcher cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-userpolasaithe-policies
Céim na Tuarascála den Bhille Iontrála Scoile

Aighneacht ó Gaelopideachas, Bealtaine 2018

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary na-meain-media naionra-preschool taighdeoir-researcher cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-user
Cairt Custaiméara agus Plean Gnímh 2019- 2022 CNOS

Aighneacht ó Gaeloideachas, Deireadh Fómhair 2018

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary na-meain-media taighdeoir-researcher cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-userpolasaithe-policies
Díolúine ó Staidéar na Gaeilge

Eanáir 2019

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary na-meain-media taighdeoir-researcher cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-userpolasaithe-policies
Siompóisiam ar Scoileanna Beaga, 2019

26 Meitheamh 2019, Gailearaí Hugh Lane

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only na-meain-media taighdeoir-researcher cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-userpolasaithe-policies
Feachtas stocaireachta ‘Éist’

Bileog eolais, 2019

aighneacht-submission bunscoil-primary datheangach-bilingual iar-bhunscoil-post-primary na-meain-media naionra-preschool taighdeoir-researcher cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-user
Athbhreithniú ar an tSraith Shinsearach

Aighneacht ó Gaeloideachas, Samhain 2019

aighneacht-submission gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary na-meain-media taighdeoir-researcher cineal-type teanga-language leibheal-level usaideoir-userpolasaithe-policies
Aighneacht maidir le hAthbhreithniú ar an gCóras Oibriúcháin le haghaidh Fhoghlaim agus Chúram na Luath-Óige agus Cúram Leanaí ar Aois Scoile

Aighneacht chuig An Roinn Leanaí, Comhionannais, Míchumais, Lánpháirtíochta agus Óige, Nollaig 2020

aighneacht-submission gaeilge-amhain-irish-only na-meain-media naionra-preschool taighdeoir-researcher cineal-type teanga-language usaideoir-user leibheal-levelpolasaithe-policies
Aighneacht maidir le Ráiteas Stráitéise an Roinne Oideachais 2021-2023

Aighneacht ó Gaeloideachas, Samhain 2020

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary na-meain-media taighdeoir-researcher cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-userpolasaithe-policies
Aighneacht – Cinntiú go bhfanann scoileanna ar oscailt i mbealach atá sábháilte agus inbhuanaithe

Aighneacht ó Gaeloideachas, Deireadh Fómhair 2020

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary na-meain-media taighdeoir-researcher cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-userpolasaithe-policies
Aighneacht maidir le hinmhnarthanacht na nOileán

Aighneacht ó Gaeloideachas, Feabhra 2020

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary na-meain-media taighdeoir-researcher cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-userpolasaithe-policies
Athbhreithniú agus Athfhorbairt ar Churaclam na Bunscoile

Aighneacht ó Gaeloideachas chuig an CNCM, Eanáir 2021

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only na-meain-media taighdeoir-researcher cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-userpolasaithe-policies
Straitéis 2021-2021, Bord Oiliúna agus Oideachais Éireann

Aighneacht ó Gaeloideachas, Bealtaine 2021

aighneacht-submission bunscoil-primary gaeilge-amhain-irish-only iar-bhunscoil-post-primary na-meain-media taighdeoir-researcher cineal-type leibheal-level teanga-language usaideoir-userpolasaithe-policies