Additional Educational Needs

Aighneacht a chuir Gaeloideachas isteach mar chuid den athbhreithniú ar an Scéim Socruithe Réasúnta ag Scrúduithe an Teastais Stáit (RACE), á riaradh ag Coimisiún na Scrúduithe Stáit. San aighneacht, dírítear ar shainriachtanais na hearnála lán-Ghaeilge agus Gaeltachta, agus riachtanais scoláirí atá ag fáil a gcuid oideachais trí mheán na Gaeilge agus a bhfuil na tacaíochtaí breise seo ag teastáil uathu. Tá sé mar bhunriachtanas agus ag croílár na hionchuimsitheachta go bhfuil scoláirí a fhoghlaimíonn trí mheán na Gaeilge, mar aon le scoláirí a bhfuil an Ghaeilge mar phríomhtheanga acu, in ann rochtain chothrom a fháil ar thacaíochtaí cuí agus ar shocruithe réasúnta agus iad i mbun scrúduithe Stáit. Ní mór do na tacaíochtaí seo a bheith curtha in oiriúint don chomhthéacs teanga, fianaisebhunaithe, agus tacú lena gnáthbhealach foghlama na scoláirí. Ní mór do gach tacaíocht a bheith curtha ar fáil gan mhoill chomh maith le himní agus strus a laghdú. Dáta aighnithe: 7 Bealtaine …

Supporting children with special educational needs in Irish medium early childhood education outside of the …

Físeán gairid de Cleo, madra léitheoireachta Ghaelscoil Pheig Sayers agus conas a bhíonn sí ag cabhrú le scileanna litearthachta, folláine agus forbairt phearsanta agus shóisialta na bpáistí.

An Dr Sinéad Nic Aindriú ar son …

Pacáiste gníomhaíochtaí deartha leis an Lá Feasachta AAC (Cumarsáid Bhreisitheach agus Mhalartach) a cheiliúradh. Tá sé lán le hacmhainní praiticúla, eolas le feasacht a ardú agus gníomhaíochtaí éagsúla spraíúla.

Cóip leictreonach agus PDF de Nuachtitir RSO Gaeloideachas a scaipeadh ar an 23 Meán Fómhair 2025.

A significant research report commissioned by Comhairle na Gaelscolaíochta looking at Special Educational Needs (SEN) in the Irish-Medium Education sector in the north (November 2024)

Dírítear ar théamaí praiticiúla tríd an Treoir seo atá forbartha ag Gaeloideachas agus Ionad Uathachais Middletown, mar aon le príomhthréithe an uathachais agus tacaíochtaí chun cabhrú le páistí agus daoine óga uathacha bláthú sa naíonra nó ar scoil: Uathachas a thuiscint; Fobairt an dara teanga; Scileanna cumarsáide; Tacaíochtaí sa timpeallacht foghlama; Pleanáil don teagasc agus don fhoghlaim; Seicliosta don tumoideachas; Naisc agus acmhainní úsáideacha; Agus go leor eile!
Is í seo an t-aon Treoir don uathachas atá deartha go sonrach don suíomh lán-Ghaeilge agus Gaeltachta agus a thógann an suíomh uathúil tumoideachais/dátheangach agus an t-uathachas san áireamh, mar aon le riachtanais uathúla na múinteoirí agus na bpáistí is daoine óga uathacha. Beidh sé ar fáil mar PDF ar líne agus beidh sé i gceist é a nuashonrú agus a chur leis ar bhonn rialta de réir mar is cuí.

Is acmhainn ó Ionad Uathachais Middletown é seo. Úsáideann insintí sóisialta téacs agus íomhánna chun sainmhíniú a thabhairt ar a mbítear ag súil leis i gcás ar leith. Sa chás seo, dírítear ar na scileanna a bhaineann le haire a thabhairt do pheataí.

Is acmhainn ó Ionad Uathachais Middletown é seo. Úsáideann insintí sóisialta téacs agus íomhánna chun sainmhíniú a thabhairt ar a mbítear ag súil leis i gcás ar leith. Sa chás seo, dírítear ar rialú mothúchán agus straitéisí gur féidir leis an bpáiste nó duine óg a thriail má tá sé nó sí feargach nó trí chéile. Níl i gceist anseo ach sampla agus beidh sé i bhfad níos éifeachtaí má dhéantar oirúnú agus pearsanú air le go mbeidh sé in oiriúint do riachtanais uathúla an pháiste nó duine óig.

Sleamhnáin ó Bhláthú 2024. Cur i láthair le Siobhán Uí Dhálaigh ag díriú ar straitéisí praiticiúla chun tacú le páistí agus daoine óga néara-éagsúla san oideachas lán-Ghaeilge agus conas ar féidir linn an timpeallacht foghlama a athrú le cabhrú le gach foghlaimeoir.

This research was undertaken by Dr Sinéad Nic Aindriú agus Professor Pádraig Ó Duibhir on behalf of Gaeloideachas to investigate the assessment and teaching resources required through Irish for Irish-medium and Gaeltacht primary and post-primary schools to cater for pupils with additional educational needs (AEN).

Seo cur i láthair dátheangach ón Dr Neasa Ní Chiaráin, Coláiste na Tríonóide, a tugadh ag Tae agus Plé: Teacht le chéile do thuismitheoirí chun caint faoi eispéireas páistí agus teaghlaigh uathacha san oideachas lán-Ghaeilge i mí Feabhra 2024.Tugtar spléachadh ann ar na teicneolaíochtaí atá ar fáil agus cuid de tionscadail éagsúla atá idir lámha mar chuid d’ ABAIR.ie.

Seo an dara heagrán dár nuachtlitir ar riachtanais speisialta oideachais an scoilbhliain seo. Roinneadh eolas maidir le hacmhainní praiticiúla ann, imeachtaí, eolas cabhrach do thuismitheoirí agus deiseanna forbartha gairmiúla do …

Feabhra …

Is seicliosta í seo atá deartha ag AsIAm agus an leagan Gaeilge forbartha ag Gaeloideachas. Tá sé deartha le measúnú a dhéanamh is le timpeallacht a chruthú a ligeann do scoláirí agus don fhoireann a raon páirt iomlán a ghlacadh i saol na scoile. Tugann an seicliosta seo samplaí maithe de
dheacrachtaí próiseála céadfaí a fhéadfaí teacht aníos sa seomra ranga, chomh maith le rudaí sa timpeallacht a spreagann imní nó ró-ualú céadfaí.

Is acmhainn ó Ionad Uathachais Middletown é seo. Úsáideann insintí sóisialta téacs agus íomhánna chun sainmhíniú a thabhairt ar a mbítear ag súil leis i gcás ar leith. Sa chás seo, dírítear ar na scileanna a bhaineann le bheith ag spraoi sa chlós súgartha.

Cén fáth a n-úsáidfeá tacaí amhairc? Míníonn an acmhainn seo ó Ionad Uathachais Middletown a thábhachtaí agus atá tacaí amhairc agus cumarsáid á déanamh le daoine uathacha. Ní mór tacaíochtaí amhairc a chur in oiriúint don leibhéal foghlama, is féidir a chinneadh trí mheasúnú.

Tugann an teimpléad físiúil seo ó Ionad Uathachais Middletown deis cleachtadh a dhéanamh ar chuid de na nithe a bhíonn ar fáil i mbosca lóin nó a thugtar an lón féin ann a oscailt. Cuirtear tic le gach ceann agus é déanta agus is féidir a fheiceáil cé mhéad atá fós le cleachtadh. Oibrigh ó chlé go deas le coimeádán críochnaithe le léiriú cén uair atá an tasc críochnaithe. Is féidir é seo a chur in oiriúint agus a phearsanú don pháiste aonair trí ghrianghraif nó phictiúr éagsúla a chur isteach.

Gníomhaíocht mheaitseála do pháistí níos óige ó Ionad Uathachais Middletown ina bhfuil ainmhithe zú.

Is teimpléad simplí é seo ó Ionad Uathachais Middletown chun scileanna siosúir agus gearrtha a chleachtadh. Tá na gníomhaíochtaí bunaithe ar shárlaochra. Tá ceann eile comhchosúil sa Leabharlann chomh maith.

Is taca amhairc é seo ó Ionad Uathachais Middletown a léiríonn go físiúil conas aire a thabhairt do bhábóg.

Is teimpléad simplí é seo ó Ionad Uathachais Middletown chun scileanna siosúir agus gearrtha a chleachtadh. Tá na gníomhaíochtaí bunaithe ar shárlaochra. 

Is minic a bhíonn tascanna struchtúrtha agus ord de shaghas éigin á lorg ag daoine uathacha. Trí struchtúr a chur le tascanna súgartha, is féidir tacú le rannpháirtíocht agus an t-eispéireas a dhéanamh níos taitneamhaí do chách. Is féidir na samplaí seo ó Ionad Uathachais Middletown a úsáid freisin chun smaointe a fháil maidir le conas struchtúr a chur le tascanna súgartha eile.

Is acmhainn amhairc shimplí é seo ó Ionad Uathachais Middletown chun na scileanna tábhachtacha a bhaineann le seal a ghlacadh a mhúineadh. Is féidir an teimpléad a íoslódáil, a phearsanú agus a oirúnú do riachtanais an pháiste nó duine óig trí ghrianghraif nó ainmneacha a chur leis. Tugann an acmhainn amhairc soiléiriú maidir le cé leis an imirt nó tasc. Is féidir tacaí a bhaineann le sealaíocht a úsáid chun idirghníomhaíochtaí agus comhráití idir piaraí nó siblíní a fheabhsú.

Tá Ionad Uathachais Middletown tar éis Roth um Ghlacadh Sealanna a chur ar fáil, teimpléad is féidir a uaslódáil. Tá breis eolais faoi úsáid an teimpléid leis an scil a threisiú ar fáil anseo.

Is sampla de thaca amhairc simplí é seo. Tá teimpléad iniompraíochta Ar dTús/Ansin ann atá forbartha ag Ionad Uathachais Middletown. Is féidir é a ghearradh amach agus a phearsanú do riachtanais an pháiste nó duine óig. Cuirtear tasc nó gníomhaíocht faoi leith i gcrích sula mbogtar chuig an gcéad tasc nó ghníomhaíocht eile.

Cuimsítear sa bhord cumarsáide seo de chuid Ionad Uathachais Middletown roinnt de na príomhthacaí amhairc a theastaíonn d’idirghníomhaíochtaí ar an gclós súgartha, a chabhraíonn le rannpháirtíocht i súgradh faoin aer. 

Míníonn an acmhainn seo ó Ionad Uathachais Middletown cineálacha éagsúla sceideal amhairc agus conas iad a úsáid. Ina measc: sceidil ruda, sceidil TOBI, sceidil grianghraf, sceidil siombailí agus focal, agus sceidil scríofa.

Is acmhainn é seo atá cruthaithe ag Ionad Uathachais Middletown le gníomhaíocht struchtúrtha spraíúil Lego ann. Tá níos mó taighde ná riamh á chur ar fáil a dhíríonn ar bhuntáistí féideartha a bhaineann le spraoi le Lego i dtimpeallacht thacúil do pháistí agus dhaoine óga néara-éagsúla, go háirithe mar a bhaineann le féinmhuinín, muinín, aird, cumarsáid, cairdeas agus folláine. Tá gníomhaíochtaí eile a bhaineann le Lego i Leabharlann Gaeloideachas freisin. Déan cuardach ar an bhfocal “Lego” le teacht orthu.

Is acmhainn é seo atá cruthaithe ag Ionad Uathachais Middletown le cúpla gníomhaíocht spraíúil Lego ina bhfuil Minions agus lachain. Tá níos mó taighde ná riamh ann a dhíríonn ar bhuntáistí féideartha a bhaineann le spraoi le Lego i dtimpeallacht thacúil do pháistí agus dhaoine óga néara-éagsúla, go háirithe mar a bhaineann le féinmhuinín, muinín, aird, cumarsáid, cairdeas agus folláine. Tá gníomhaíochtaí eile a bhaineann le Lego i Leabharlann Gaeloideachas freisin. Déan cuardach ar an bhfocal “Lego” le teacht orthu.

Is acmhainn é seo atá cruthaithe ag Ionad Uathachais Middletown atá dírithe ar Lego agus struchtúr a chur ar thasc Lego. Tá níos mó taighde ná riamh ann a dhíríonn ar bhuntáistí féideartha a bhaineann le spraoi le Lego i dtimpeallacht thacúil do pháistí agus dhaoine óga néara-éagsúla, go háirithe mar a bhaineann le féinmhuinín, muinín, aird, cumarsáid, cairdeas agus folláine. Tá gníomhaíochtaí eile a bhaineann le Lego i Leabharlann Gaeloideachas freisin. Déan cuardach ar an bhfocal “Lego” le teacht orthu.

Is acmhainn ó Ionad Uathachais Middletown é seo. Úsáideann insintí sóisialta téacs agus íomhánna chun sainmhíniú a thabhairt ar a mbítear ag súil leis i gcás ar leith. Sa chás seo, dírítear ar na scileanna a bhaineann le sealanna a thógáil agus nithe a roinnt.

Tugann an acmhainn seo achoimre ar na noda is fearr ó Ionad Uathachais Middletown maidir le conas insint shóisialta a scríobh. Tá insintí sóisialta samplacha eile le fáil sa Leabharlann seo chomh maith,

…

…

…

Sleamhnáin ó Thionól Forbartha 2023. Seisiún eolais ó Mandy McGarvey, Bainisteoir Foirne, An Chomhairle Náisiúnta um Oideachas Speisialta (CNOS/NCSE) maidir le bunú agus buanú ranganna speisialta agus na tacaíochtaí atá ar fáil ón CNOS ina leith. Tá an seisiún feiliúnach don bhunleibhéal agus iar-bhunleibhéal, araon.

Is pas é seo ó AUsome Training a bhféadfaí a úsáid chun tacú le páistí a gcuid riachtanas a chur in iúl do scoileanna, clubanna agus in aon áit eile a mbeadh sé cabhrach. Is féidir le tuismitheoirí é a phriontáil agus a líonadh lena bpáiste agus is féidir leo é a thabhairt don mhúinteoir ag tús na scoilbhliana. Is féidir le múinteoirí ar ndóigh iad a bhronnadh ar scoláirí nó a dtuismitheoirí le go mbeidh siad líonta do thús na …

Seo an chéad eagrán dár nuachtlitir ar riachtanais speisialta oideachais an téarma seo. Roinnfear eolas maidir le hacmhainní praiticiúla ann, eolas cabhrach do thuismitheoirí agus deiseanna forbartha gairmiúla do mhúinteoirí.

Achoimre: The literature states the importance of adopting a whole-school approach to inclusion and for meeting the needs of all students. This study investigated the challenges faced by Irish-medium (IM) primary and post-primary schools in relation to providing a whole-school approach to inclusion […]. The findings suggest that
like immersion schools internationally, IM schools need more resources through the medium of Irish
in relation to assessment, evidence-based interventions, and teaching/learning resources.

Achoimre: While exemptions from Irish are periodically reported in the media, they have attracted little academic commentary. Learners with certain special educational needs (SEN) qualify for an exemption from Irish when clear criteria are met (DES1, 1994; DES, 1996), but there appears to be a gap between policy and practice. This paper presents findings on the educational profile of learners with Williams syndrome, a rare neurodevelopmental condition that results in an intellectual disability (ID) but an aptitude for language learning. Most of the teacher participants in the study acknowledged the languagelearning capacity of the learners but some portrayed professional dilemmas of working within the parameters of an exemption from Irish. While this paper primarily aims to open the debate on exemptions from Irish, it also proposes a framework for the teaching of Irish to learners with SEN.

Is sosanna gearra fisiciúla iad seo a d’fhéadfadh a bheith mar chuid de ghnáthlá an pháiste. Is píosa spraoi iad agus tacaíonn siad le páistí gluaiseachtaí a dhéanamh, ardaíonn siad leibhéal fuinnimh, bíonn sos i lár an lae dá bharr agus cuidíonn siad le páistí lena mothúcháin agus a bheith níos folláine. Is féidir sosanna gluaiseachta a dhéanamh laistigh agus lasmuigh araon agus is féidir le daoine fásta iad a dhéanamh chomh maith. Is bealach iontach é sos a thógáil go háirithe nuair a bhíonn daoine i mbun oibre ar líne agus ardú croí a thabhairt do gach duine cibé cén aois iad.

Tá sé mar chuspóir leis an bpáipéar seo ón ÚNM treoir phraiticiúil a thabhairt do Ranna agus chomhlachtaí poiblí maidir leis an teanga ba cheart a úsáid i ndáil le míchumas chun freastal ar bhealach measúil ar na téarmaí difriúla is fearr le daoine faoi mhíchumas. Is treoir an-úsáideach í do naíonraí agus scoileanna freisin le gluais a mhíníonn téarmaí coitianta agus gluais eile le cur síos ar téarmaí nár cheart a úsáid agus téarmaí malartacha molta ina n-áit.

Cártaí Gníomhaíochta Inchlóite agus Cleachtaí Samhlaithe Treoraithe do Leanaí de gach Aois ón tSeirbhís um Fhorbairt Ghairmiúil do Mhúinteoirí

Leabhrán ón gComhairle Náisiúnta um Oideachas Speisialta do scoileanna atá ag iarraidh spás céadfach a fhorbairt nó a athrú, sa scoil nó sa seomra ranga féin.

Leabhrán úsáideach ón gComhairle Náisiúnta um Oideachas Speisialta, a chabhródh le scoileanna an phleanáil chuí a dhéanamh maidir le dáileadh a gcuid tacaíochtaí CRS. Tá treoir agus teimpléid úsáideacha ann.

Seo gníomhaíocht shimplí céadfaí do pháistí ag baint úsáide as an ealaín.

Tá Padlet iontach cruthaithe ag Cathy Connolly agus an Chomhairle Náisiúnta um Oideachas Speisialta (NCSE) a roinneann acmhainní agus doiciméid atá ar fáil i nGaeilge atá dírithe ar riachtanais speisialta oideachais. Roinntear acmhainní agus treoirlínte ón NCSE féin, ón Roinn Oideachais, agus eagraíochtaí eile, agus tá an NCSE ag cur leis ar bhonn rialta. Féach air …

“Bilingualism does not negatively impact autistic people and may provide benefits for cognitive and socio-emotional development. It is an essential part of someone’s identity”. This guidance document summarises the latest findings in the field of bilingualism in autism research. This summary focuses on the information needed by educators to provide up-to-date and adapted advice to bilingual families of autistic children and young people.

At least 25% of autistic children worldwide have the potential to grow up in a bilingual environment. However, many autistic children are being denied opportunities to access additional languages and the cultural, familial and community connections that come with this. There is little evidence identifying the barriers to language learning and access, and no research addressing the perspectives of practitioners, who are crucial in supporting parents to make informed choices about bilingualism with their child.

This study builds upon the few reports available to highlight the experiences that are shared by autistic bilingual people regardless of the number of languages they know. It is the first study to report the perspectives of U.K.-based autistic bilingual adults who, in most cases, grew up in a bilingual environment.

This guide has been developed as a way to help reassure parents that support is available so that all children can be successful in French as a Second Language (FSL) environments.

Including Students with Special Education Needs in FSL (French as a Second Language Programs) focuses not only on ways of making FSL programs more available to students with special education needs but also on the supports these students need to succeed.

Bilingualism is a valuable tool that enriches and facilitates cultural, social and lived experiences for autistic and non-autistic people alike. Research consistently finds no negative effects of bilingualism and highlights the potential for positive effects across cognitive and socio-cultural domains for autistic and non-autistic children.

Bileog eolais ó Ionad Uathachas, Ollscoil Washington | Information leaflet from the University of Washington Autism Center https://depts.washington.edu/uwautism/ Research from the UW Autism Center shows that bilingualism may actually provide benefits for children with ASD! It is important to remember that language development itself may occur at a similar pace between monolingual and bilingual children with ASD.

Aighneacht Gaeloideachas ag freagairt don chomhairliúchán ar an Acht Epsen, Márta 2023

An chéad eagrán dár nuachtlitir ar riachtanais bhreise oideachais in 2023 ina roinntear eolas maidir le hacmhainní, taighde, físeáin nua, Polasaí don Oideachas lán-Ghaeilge, ábhar léítheoireachta, agus eile.

Is plean oibre fadtéarmach oscailte é an Plean Digiteach don Ghaeilge arna ullmhú ag an Roinn Turasóireachta, Cultúir, Ealaíon, Gaeltachta, Spóirt agus Meán (www.gov.ie).

This study focuses on children with special educational needs (SEN) in the Republic of
Ireland (RoI) who are being educated through Irish as a second language in Irish immersion schools.

This study identified primary and post-primary teachers’ self-reported future CPD needs in relation to helping them meet the SEN of their students learning through Irish. The study investigated what motivated teachers to undertake CPD in SEN, the challenges they faced when doing so, and their preferred method of course delivery.

This study explores principals’ attitudes towards the suitability of language immersion education (LIE) enrolment for children with dyslexia in Ireland. It also aims to examine the challenges faced by those in LIE settings working to include children with special educational needs (SEN), specifically dyslexia, in their schools. mixed methods approach including a focus group interview and a self-completion online questionnaire.

This study investigated the reasons why parents of children with autism spectrum disorder (N=3) and specific speech and language disorder (N=2) chose to send their child to an Irish immersion primary school. This article presents a discussion on the parents’ motivations to send their child to an Irish immersion school.

This study investigated the challenges faced by students with special educational needs (SEN) when acquiring Irish as a second language (L2) in Irish-medium (IM) primary schools.

This study aims to explore if pupils with disabilities are being adequately supported in Gaeltacht primary schools from the perspectives of the professionals working with them daily. he principal aim and motivation behind this study is to examine the views of school principals, teachers and special needs assistants (SNAs) and outline the educational challenges and benefits that they perceive pupils with disabilities experience in Gaeltacht schools.

This paper describes the prototype development of an Alternative and Augmentative Communication (AAC) system for the Irish language.

Position: Speech-Language & Audiology Canada has developed a new Position Statement on Learning an Additional Language in the Context of Language Disorder. It states that children with, or at risk of, language disorder should be provided with the support they need to become bilingual in home, childcare and school settings, including access to speech-language pathology services. Children with language disorder should not be counselled out of opportunities to initiate or continue their bilingual development.

“Findings support the removal of barriers that restrict access to immersion programs for students with specific learning disabilities and point to the critical importance of providing appropriate supports […]. The importance of making dual language programs more accessible to students with developmental disabilities was highlighted, as well as ensuring their access to a complete range of special education support services”

…

Infografaic ina bhfuil eolas do mhúinteoirí tacaíochta foghlama i scoileanna lán-Ghaeilge don chomhairliúchán maidir leis an bPolasaí nua don oideachas lán-Ghaeilge lasmuigh den Ghaeltacht.

Acmhainn dheas a bhféadfaí a úsáid le linn an tsamhraidh. Dírítear ar chuid de na rudaí is féidir a fheiceáil, a
chloisteáil, a bholú, a mhothú agus a bhlaiseadh ar shiúlóid aimsir an tsamhraidh. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

“Bilingualism does not negatively impact autistic people, and may provide benefits for cognitive and socio-emotional development.”

Clár a bhaineann leis an néara-éagsúlacht dírithe ar scoileanna agus ar chlubanna le páistí san aoisghrúpa 5 – 12 bliain d’aois (nó thart air sin) le hEvaleen Whelton agus le hOrla Barry ó AUsome Training/Konfident Kidz.
Siobhán Uí Dhálaigh agus Peadar mac Muiris a d’aistrigh.

Leathanach eolais do scoileanna maidir leis na háiseanna atá ar fáil do thuismitheoirí ó Gaeloideachas.

Eagrán Mheáin Fómhair 2022 dár Nuachtlitir ar Riachtanais Bhreise Oideachais.

Achoimre Fheidhmeach an phíosa taighde ón Dr Sinéad Nic Aindriú agus an tOllamh Pádraig Ó Duibhir.

The aim of this small-scale study was to investigate the ways CAs can effectively support the development of children’s academic and language proficiency in the Irish Medium immersion early years classroom

October 2021 International Journal of Language & Communication Disorders 57(3) DOI:10.1111/1460-6984.12674 Linda Mulgrew, Orla Duffy, Lynda Kennedy Background: An increasing number of children in the UK and Ireland are growing up speaking more than one language. The many advantages of bilingualism are acknowledged; however, this increased linguistic diversity presents particular challenges for speech and language therapists (SLTs). The case is often more complex with speakers of minority languages such as Welsh and Irish, which are acquired almost exclusively in bilingual contexts. Lack of appropriate standardized assessments for bilinguals is a key issue for SLTs internationally; however, little is known about the practices, personal perspectives or wider challenges faced by SLTs in assessing minority language skills. We focus on SLTs working with English-Irish bilinguals across Northern Ireland (NI) and the Republic of Ireland (ROI) where status, use and exposure to Irish differ significantly. Aims: To investigate the perceptions and practices of SLTs in NI and the ROI in the assessment of bilingual English-Irish-speaking …

Treoir maidir leis an uathachas agus an dátheangachas. Roinntear taighde, sainmhínithe agus straitéisí praiticiúla ann chun tacú le páistí agus daoine óga uathacha rochtain a bheith acu ar an gcuraclam. Cé go bhfuil an treoir bunaithe ar an mBéarla mar Theanga Bhreise (EAL), tá ábhar machnaimh ann do scoileanna lán-Ghaeilge agus Gaeltachta freisin.

Píosa taighde ón Dr Sinéad Nic Aindriú agus an tOllamh Pádraigh Ó Duibhir.

Acmhainn shimplí a bhféadfaí a úsáid chun cabhrú leis an aistriú chuig an scoil nó mar acmhainn le mothúcháin a bhaineann le tús na scoilbhliana nó leis an scoil i gcoitinne a phlé. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Áis amhairc chun cabhrú le scoláirí tuiscint a bheith acu ar an luas atá ag teastáil do ghníomhaíocht, thasc nó obair ghrúpa. Tá sé dáite de réir córas soilse tráchta le nod breise a thabhairt. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Eolas an-úsáideach maidir le scéalta sóisialta ó Middletown Centre for Autism. Tá sainmhíniú, nodanna, samplaí agus léitheoireacht bhreise maidir le scéalta sóisialta ann.

Acmhainn dheas a bhféadfaí a úsáid le linn an earraigh. Dírítear ar chuid de na rudaí is féidir a fheiceáil, a chloisteáil, a bholú, a mhothú agus a bhlaiseadh ar shiúlóid san earrach. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Gníomhaíocht spraiúil Nollag ag baint leasa as Lego. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Teimpléad de Bhord Leadráin a bhféadfaí a úsáid le páistí agus daoine óga uathacha le linn na Nollag. Tá íomhánna samplacha ann, mar aon le teimpléad glan. D’fhéadfaí íomhánna breise a chur ar fáil nó an teimpléad glan a thabhairt do dhaltaí níos sine. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Leabhrán beag a bhféadfaí a úsáid chun cabhrú leis an aistriú chuig an scoil nó mar acmhainn le mothúcháin a bhaineann le tús na scoilbhliana a phlé. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Acmhainn dheas a bhféadfaí a úsáid le linn an tsamhraidh chun dán a chumadh ag baint úsáide as teimpléad. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Smaointe don imirt struchtúrtha. Dírítear ar an sacar, an iomáint, an pheil, an chispheil agus gníomhaíochtaí eile anseo. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Insint shóisialta a bhaineann le fiafraí de dhaoine eile bheith ag spraoi. D’fhéadfaí an teimpléad seo a úsáid agus a chur in oiriúint do riachtanais an pháiste nó duine óig aonair. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Scéal sóisialta a bhféadfaí a úsáid chun léiriú nach gá bheith buacach i gcónaí agus go bhféadfadh sé bheith go maith nuair a bhíonn deis ag duine eile bua a bheith acu. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Cártaí a thugann smaointe deasa maidir le sosanna gluaiseachta dírithe ar théama na Nollag. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Cártaí a thugann smaointe deasa maidir le sosanna gluaiseachta dírithe ar théama Oíche Shamhna. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Sceideal amhairc chun cabhrú le páistí agus daoine óga uathacha an mála scoile a phacáil go neamhspleách, ag cinntiú nach bhfágfar aon rud a bheidh ag teastáil sa bhaile! Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Aipeanna agus teicneolaíocht a bhféadfadh cabhrú leis an gcumarsáid idir an scoil agus an baile. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Acmhainní amhairc chun cabhrú le páistí agus daoine óga uathacha an mála scoile a phacáil go neamhspleách, ag cinntiú nach bhfágfar aon rud a bheidh ag teastáil sa bhaile! Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Acmhainní amhairc chun cabhrú le páistí agus daoine óga uathacha an mála scoile a phacáil go neamhspleách, ag cinntiú nach bhfágfar aon rud a bheidh ag teastáil sa bhaile! Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Acmhainní amhairc chun cabhrú le páistí agus daoine óga uathacha an mála scoile a phacáil go neamhspleách, ag cinntiú nach bhfágfar aon rud a bheidh ag teastáil sa bhaile! Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Bíodh spraoi agat ag cruthú do Thráth na gCeist féin!

Teimpléad simplí do pháistí agus daoine óga uathacha le tráth na gceist a chruthú.

Teimpléad bán ó Middletown Centre for Autism do Thráth na gCeist. Tá trí acmhainn éagsúla ar fáil mar spreagadh le Tráth na gCeist spraíúil a chrúthú.

Sa phodchraoladh seo, pléann na múinteoirí Elaine, Aisling, Máire agus Éabha a dtaithí ar pháistí uathacha a mhúineadh sa chóras lán-Ghaeilge le Dáithí …

Research paper. This study investigates the assessment methods used in Irish immersion schools to identify students for additional teaching support. Sinéad Nic Aindriú, Pádraig Ó Duibhir and Joe Travers.

Tugann na cártaí gníomhaíochtaí seo go leor smaointe maidir le spraoi lasmuigh. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Tugann an acmhainn seo deis do pháistí agus dhaoine óga rud ar bith i insint don mhúinteoir, rudaí beag nó móra, ar mhaith leo go mbeadh an múinteoir ar eolas fúthu. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Sceideal amhairc a bhféadfaí a úsáid le páistí agus daoine óga uathacha chun cabhrú leo a gcuid obair bhaile a chur i gcrích. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Cluiche a bhféadfaí a úsáid chun ardú féinmheasa agus muiníne a chothú i measc páistí agus daoine óga uathacha. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Acmhainn a bhféadfaí a úsáid chun tacú le páistí agus daoine óga uathacha fadhabanna a réiteach. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Is acmhainn é an scála cúig phointe a bhféadfaí a úsáid chun mothúcháin agus coincheapa éagsúla a mhúineadh. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Is taca físiúil é teirmiméadar na mothúchán chun cabhrú le páistí agus daoine óga a gcuid mothúchán a chur in iúl. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Tá an acmhainn seo deartha chun tacú le páistí agus daoine óga a chur in iúl cé chomh dian is a chuireann torainn isteach orthu, torainn a d’fhéadfaidís a chloisteáil mórthimpeall orthu. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Teimpléad de Bhord Leadráin a bhféadfaí a úsáid le páistí agus daoine óga uathacha. Tá íomhánna samplacha ann, mar aon le teimpléad glan. D’fhéadfaí íomhánna breise a chur ar fáil nó an teimpléad glan a thabhairt do dhaltaí níos sine. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Acmhainn shimplí a bhféadfaí a úsáid chun páistí agus daoine óga a spreagadh le smaoineamh ar bhealaí le féinchúram a thabhairt dóibh féin. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Teimpléad samplach de dhialann urchair a bhféadfaí a úsáid le páistí agus daoine óga uathacha. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Autism.

Acmhainn phraiticiúil a bhféadfaí a úsáid le páistí agus daoine óga uathacha chun scileanna cumarsáide agus sóisialta, idir scileanna scríofa, tuairiscithe agus labhartha a threisiú. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Cluiche simplí a bhféadfaí a imirt le páistí agus daoine óga uathacha chun scileanna cumarsáide a fhorbairt nó a threisiú. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Teimpléad ón gComhairle Náisiúnta um Oideachas Speisialta a bhféadfaí a úsáid nó a chur in oiriúint le pas cumarsáide a chruthú do …

Acmhainn ón gComhairle Náisiúnta um Oideachas Speisialta a thugann leideanna ar conas pas cumarsáide a chruthú do dhaltaí.

Acmhainn phraiticiúil a bhféadfaí a úsáid le páistí agus daoine óga uathacha nuair a bhíonn amanna aistrithe i gceist.
Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.

Acmhainn phraiticiúil a bhféadfaí a úsáid le páistí agus daoine óga uathacha chun imní a chur in iúl agus cabhair a lorg. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism. Leagan Béarla ar fáil ag: www.middletownautism.com/social-media/

Cleachtaí talmhaithe don seomra ranga, pasáiste nó don seomra folctha.
Acmhainn phraiticiúil le húsáid le páistí agus daoine óga uathacha. Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism. Leagan Béarla ar fáil ag: www.middletownautism.com/social-media/

Cleachtaí talmhaithe le húsáid le páistí agus daoine óga uathacha.
Forbartha i gcomhpháirt le Middletown Centre for Autism.
Leagan Béarla ar fáil ag: www.middletownautism.com/social-media/

Resource summarising evidence and recommendations for clinical practice regarding bilingualism in autism.

Bíonn an cumas ábhair imní a aithint, agus iad a chur ar leataobh, fíorthábhachtach maidir le meabhairshláinte dhearfach.  Déanfaidh bealach inar féidir ábhair imní a chur ar leataobh tairbhe do pháistí agus daoine óga a bhfuil uathachas orthu. Tugann an acmhainn seo bealach sofheicthe do dhaoine a ligeann dóibh ábhair imní a aithint agus iad a chur i mála.  Forbartha i gcomhpháirt le Middletown …

Acmhainní ó Ghailearaí Náisiúnta na hÉireann ina mínítear conas an ealaín a úsáid mar spreagadh do chleachtadh aireachais. 

Research report by Deirdre Ní Chinnéide, POBAL on the special needs of bilingual Irish – English‐speaking children in the north of Ireland.

…

Bileog Oibre …

Nuachtlitir dhátheangach do thuismitheoirí agus caomhnóirí a bhfuil páistí acu sa chóras lán-Ghaeilge. San eagrán seo, roinntear eolas maidir le Sonraíochtaí Gaeilge na hArdteiste, cúiseanna le Gaelcholáiste a roghnú, Déan Comhrá agus acmhainní eile don Nollaig, mar aon le hacmhainní úsáideacha eile do thuismitheoirí. A bilingual newsletter for parents and carers of children receiving their education through Irish. This edition focuses on the Leaving Cert Irish Specifications, reasons to choose a Gaelcholáiste, Déan Comhrá and other resources for Christmas, as well as many other useful resources for …

Nuachtlitir as Gaeilge do thuismitheoirí agus caomhnóirí a bhfuil páistí acu sa chóras lán-Ghaeilge. San eagrán seo, roinntear eolas maidir le Sonraíochtaí Gaeilge na hArdteiste, cúiseanna le Gaelcholáiste a roghnú, Déan Comhrá agus acmhainní eile don Nollaig, mar aon le hacmhainní úsáideacha eile do …

Advice and strategies from Enable Ireland for parents to support bilingual children with communication needs.

YouTube channel

Cur i láthair a rinneadh ag Tae agus Plé na Naíonraí ar an 6 DF 2021 le comhrá a spreagadh maidir le bealaí chun tacú le páistí uathacha barr a gcumais a bhaint amach sa naíonra. Tá naisc ann chuig acmhainní seachtracha úsáideacha agus ábhar machnaimh ann do naíonraí maidir le cleachtais éagsúla.

Spléachadh ar gach atá ar fáil i bhfoirm clóite ó Gaeloideachas d’ár mbaill.

Dyslexia in bilinguals and second language learners. Article by Francois Grosjean Ph.D. answering some common questions on dyslexia among bilinguals and those learning a second language.

Thesis by Mairéad Ní Chiaruáin examining the experiences of children with dyslexia reading two languages in an Irish-medium school.

Gaelscoileanna agus an disléicse: Léirbhreithniú ar an litríocht. Páipéar Comhdhála le Máire-Áine Ní Chinnéide.

Gaelscoileanna and dyslexia: A review of literature. Conference Paper by Máire-Áine Ní Chinnéide

Research paper – The Hanen Centre

Research paper: the experiences of nine pupils with special educational
needs (SEN) enrolled in Irish-medium (IM) schools in the Republic of Ireland
and Northern Ireland through pupil-led interviews.

SINÉAD NIC AINDRIÚ

Sleamhnáin ón seimineár 26.04.21
An taifead: https://youtu.be/7ctT15NDz4w

Slides from seminar on 19.04.21
Recording: https://youtu.be/tdLNtO9-uXI

Ruaidhrí Ó Béarra, NEPS, Comhdháil Gaeloideachas ar RSO, 2017

Comhdháil Gaeloideachas ar RSO, 2017

Muireann Ní Arrachtáin, Scoil na nÓg, Comhdháil Gaeloideachas ar RSO, 2017

Ruaidhrí Ó Béarra, NEPS, Comhdháil Gaeloideachas ar RSO, 2017

Deirdre Nic Gabhann, Gaelscoil Riabhach, Comhdháil Gaeloideachas ar RSO, 2017

Pádraig Ó Duibhir, Sinéad Nic Aindriú & Joe Travers, DCU, Comhdháil Gaeloideachas ar RSO, 2017

Darína Ní Shíthigh, Teiripeóir Urlabhra & Teanga, Comhdháil Gaeloideachas ar RSO, 2017

Ruaidhrí Ó Béarra, NEPS, Tionól Forbartha 2018

Video presentation from the Mother Tongues Conference, 2018

Video presentation from the Mother Tongues Conference, 2018

Video presentation from the Mother Tongues Conference, 2018

Video presentation from the Mother Tongues Conference, 2018

Video presentation from the Mother Tongues Conference, 2018

Sineád Nic Aindriú, Institiúid Oideachais OCBÁC: Ar Scáth a Chéile, 2019

Sinéad Nic Aindriú, Pádraig Ó Duibhir, Joe Travers

Clodagh Ní Mhaoilchiaráin, Gaelscoil Bhaile Bhrigín, Tionól Forbartha, 2019

Dr Treasa Kirk, Cigire – Roinn Oideachais agus Scileanna, Tionól Forbartha 2019

Colm Ó Conchubair, Siceolaí Oideachais, An tSeirbhís Násiúnta Siceolaíochta & Cleachtais ( NEPS), Tionól Forbartha 2019

Deirdre Ní Dhorchaí agus Monica Ní Choitir, Gaelscoil Mhíchíl Cíosóg, Tionól Forbartha 2019

Gráinne Ní Cheallacháin, Gaelscoil Bhaile Bhrigín, Tionól Forbartha 2019

Dr Ciara O’Toole, Coláiste na hOllscoile Corcaigh, Tionól Forbartha, 2019

Clodagh Ní Mhaoilchiaráin agus Dr Ciara Uí Chonduibh

Liosta áiseanna curtha ar fáil ag Ciara Uí Chonduibh

Athleasaithe ag Ciara Uí Chonduibh ó Questions for Creating a Collaborative Working Relationship in Co-Teaching

Gaeloideachas held an information evening for parents and guardians of children with Special Educational Needs in Irish-medium education

Gaeloideachas held an information evening for parents and guardians of children with Special Educational Needs in Irish-medium education. You can view the recording of the seminar here.

Seminar 19.04.21

Ceardlann 26.04.21

Focal Fáilte ó Clodagh Ní Mhaoilchiaráin, Cathaoirleach ar an gCoiste
Comhairleach RSO
Ar Scáth a Chéile ar son an Dalta – Comhdháil Rathúil Eile ar RSO
Cúrsaí Fostaíochta faoin tSamhail um Rochtain agus Cuimsiú (AIM) sna
naíonraí
Abhcóideacht Leanúnach: #Éist agus Plé le hEagraíochtaí Tacaíochta
An Disléicse agus an Dátheangachas: Roinnt Freagraí ón Taighde
Smaointe don Seomra Ranga: Activate Speech agus Breacadh
Athbhreithniú ar Scéim na gCúntóirí Riachtanais Speisialta
Glac Páirt i Suirbhé Tábhachtach ar Sholáthar Seirbhísí RSO

Sábháil an dáta!
Tacaíocht do pháistí óga a bhfuil disléicse orthu
An bhfuil físeáin nua Gaeloideachas ar an disléicse feicthe agat?
Cúpla meabhú don seomra naíonra nó seomra ranga
Sparánachtaí Taighde & Scéimeanna Maoinithe COGG

Nuachtlitir Úrnua ar Riachtanais Speisialta Oideachais
Coiste Comhairleach Gaeloideachas ar RSO
An gá le taighde maidir le RSO sna naíonraí
Comhdháil ar Riachtanais Speisialta Oideachais
An bhfuil an t-oideachas lán-Ghaeilge oiriúnach do pháistí a bhfuil
riachtanais speisialta oideachais acu?
Smaointe don Seomra Ranga
Cruinniú an-dearfach le CNOS
Leithdháileadh Acmhainní

Seimineáir ar an disléicse
Seisiún eolais ar Clicker
Acmhainní Gaeilge le tacú le páistí a bhfuil riachtanais speisialta
oideachais acu
ABAIR: acmhainní teicneolaíochta don Ghaeilge
Acmhainní le cabhrú le cúrsaí teanga agus litearthachta (fónaic ina
measc)
Acmhainní don bhfolláine agus aireachas
Forbairt Scileanna Cumarsáide agus Scileanna don bhFoghlaim Fad Saoil
Mata agus Uimhearthacht
Breis acmhainní agus treoirlínte ón CNOS

Leabhrán Dátheangach ar an Disléicse
Dátaí don Dialann
Acmhainní Nua le AsIAm
Rúin 2021
Rannóg Disléicse
Acmhainní Eile

Oideachas lán-Ghaeilge agus Riachtanais Speisialta Oideachais – leabhrán eolais do thuismitheoirí

Irish-medium education and Special Educational Needs – booklet for parents

Booklet for parents

Leabhrán do thuismitheoirí

Leabhar oibre do scoláirí (AsIAm)

Pas leis an aistriú a éascú

Passport to ease transitions

Póstaer

…

…

Bunachar eolais | Research database

…

Seo clár nua fónaice a thógann ar an chlár Fónaic na Gaeilge. Tá gníomhaíochtaí cuí ann do gach bliainghrúpa sa chlár – idir ghníomhaíochtaí fisiciúla agus ghníomhaíochtaí ‘peann agus páipéar’. Tá leagan ar leith ann do mhúinteoirí, chomh maith le leabhair shaothair do na daltaí. Tá leabhair bhlianta 2 – 7 ar fáil anois.

Department of Education & Skills list

This NEPS Handout has been developed by educational psychologists and is based on current knowledge in this area.

Seo sraith póstaer le cuidiú le páistí dul i dtaithí ar fhuaimeanna chonsain na Gaeilge ag tús focal.

Sa phacáiste seo, déantar iarracht deis a thabhairt do mhúinteoirí páistí a spreagadh le túschonsain, fuaimeanna agus patrúin a bhaineann le focail a fhiosrú. Baineann na focail ar gach póstaer le consan faoi leith agus tá na focail féin scríofa ar chúl na bpóstaer don mhúinteoir.

Advice and information for parents and guardians on the identification, assessment
and support for students with dyslexia

Journal article

Journal article

Exploring Special Educational Needs Provision and Practices across Gaelscoileanna and Gaeltacht Primary Schools in the Republic of Ireland: Mary Barrett, Jigsaw

Bileog oibre (AsIAm)

Bileog oibre (AsIAm)

Bileog oibre (AsIAm)

Bileog oibre (AsIAm)

Bileog oibre (AsIAm)

Bileog oibre (AsIAm)

Seicliosta do scoláirí (AsIAm)

Bileog oibre (AsIAm)

Acmhainní uile an chláir Bridge Back to School le chéile – 16 lch (AsIAm)

Bileog oibre (AsIAm)

Bileog oibre (AsIAm)

Bileog oibre (AsIAm)

Bileog oibre (AsIAm)

Bileog oibre (AsIAm)

Bileog oibre (AsIAm)

Bileog oibre (AsIAm)