Products

Cart

Taighde nua ar bhuntáistí agus dúshláin teanga iarscoláirí iar-bhunscoile ar aistriú chuig an 3ú leibhéal

by | Nov 1, 2021 | Ginearálta, Media Resource(Irish), Múinteoirí, Taighdeoirí, Tuismitheoirí

Tá taighde nua curtha i gcrích ag an Dochtúir Laoise Ní Thuairisg agus an tOllamh Pádraig Ó Duibhir (Sealbhú/DCU) le maoiniú ó COGG maidir le buntáistí agus dúshláin teanga atá ag iarscoláirí na n-iar-bhunscoileanna Gaeltachta agus lán-Ghaeilge ar aistriú go hinstitiúid 3ú leibhéal a fheidhmíonn trí Bhéarla.

“Is mó buntáistí ná a mhalairt a bhaineann leis an oideachas lán-Ghaeilge dar le rannpháirtithe an taighde seo agus a bhformhór den tuairim go maireann an buntáiste sin go fóill. Maidir leo siúd den tuairim go bhfuil míbhuntáiste áirithe ag baint leis, dar lena bhformhór gur míbhuntáiste measartha agus gearrthréimhseach atá i gceist. 

I measc na mbuntáistí a luann rannpháirtithe an taighde agus an iar-bhunscolaíocht lán-Ghaeilge faoi chaibidil tá: an tsuim a mhúsclaítear sa Ghaeilge agus sa dátheangachas; an bród a chothaítear sa chultúr Gaelach; pointí breise a bhronntar orthu siúd a thugann faoi scrúduithe na hArdteistiméireachta trí mheán na Gaeilge; buntáistí cognaíocha an dátheangachais; foghlaim teangacha breise; áisiúlacht nó fáil isteach ar an oideachas lán-Ghaeilge de bharr taithí ar an soláthar céanna ag an mbunleibhéal.

Ar cheann de na buntáistí is mó a bhaineann leis an iar-bhunscolaíocht lán-Ghaeilge dar le daltaí na hiarbhunscoile Gaeltachta a ghlac páirt sa taighde seo, an nádúr a bhaineann leis an nGaeilge mar theanga chumarsáide toisc a dtaithí ar an teanga mar theanga baile agus pobail. Dar leis na daltaí sna hiarbhunscoileanna lán-Ghaeilge lasmuigh den Ghaeltacht go dtugann an iar-bhunscolaíocht lán-Ghaeilge ugach don dalta dua a chaitheamh leis an léann nach gcaitear leis an oideachas i mBéarla.

Ní aistríonn ach thart ar 50% de dhaltaí ó bhunscoileanna lán-Ghaeilge go hiar-bhunscoileanna lán-Ghaeilge. Ceann de na cúiseanna leis seo an bhuairt a bhíonn ar thuismitheoirí go mbeidh a gcuid páistí faoi mhíbhuntáiste ag an tríú leibhéal toisc nach dtuigfidís téarmaíocht i mBéarla sna hábhair éagsúla (Ní Thuairisg & Ó Duibhir, 2016). Moltar dul i mbun feachtais feasachta dírithe ar thuismitheoirí ar mhaithe leis an easpa díobhála atá ag oideachas lán-Ghaeilge ar a ndul chun cinn acadúil agus iad ag freastal ar an oideachas tríú leibhéal”.

Beidh Gaeloideachas ag cur grúpa sainspéise le chéile le díriú ar roinnt de na ceisteanna a ardaítear sa tuarascáil seo, mar aon le ceist an leanúnachais idir na leibhéil a phlé sna míonna amach romhainn.

Is féidir an tuarascáil taighde a léamh ina hiomláine anseo

Reáchtáil Gaeloideachas seimineár do thuismitheoirí le deireanaí ar na cúiseanna le Gaelcholáiste a roghnú agus pléadh roinnt de na buntáistí seo, mar aon le heispéiris dhearfacha iarscoláirí agus tuismitheoirí. Is féidir breathnú ar thaifead den seimineár ar YouTube Gaeloideachas agus cóip a fháil de na sleamhnáin a úsáideadh ar an oíche ag an nasc seo.