2. An Ghaeilge sa Chlós

Ag úsáid Beatha Teanga mar threoir, moltar go ndéanfadh an príomhoide nó éascaitheoir seisiúin chomhairliúcháin agus tobsmaointeoireachta le pobal na scoile nó le spriocghrúpaí ar leith den phobal le moltaí agus smaointe a bhailiú a d’fhéadfaí a chur isteach i bPolasaí Labhairt na Gaeilge don scoil, agus/nó chun plé a thosú ar cén fhís agus sprioc atá ag an scoil trí chéile ó thaobh na Gaeilge mar theanga na cumarsáide agus an tsóisialaithe.

Mar thoradh na hoibre seo, ní hamháin go mbeadh polasaí Labhairt na Gaeilge ag an scoil ach bheadh ionchur phobal na scoile uile faighte a spreagfadh úinéireacht ar chur i bhfeidhm an pholasaí céanna.

Conas tabhairt faoi

Bunaithe ar na ceisteanna thíos agus ag baint leasa as na spreagsmaointe faoina mbun mar threoir, moltar seisiún tobsmaointeoireachta a reáchtáil ar mhaithe le moltaí praiticiúla a chur i bPolasaí Labhairt na Gaeilge.

Is fiú an leagan PDF den chaibideal seo a chló agus na teimpléid ann a chomhlánú mar thaifead ar an tobsmaointeoireacht:

2 An Ghaeilge sa Chlós

Le cur sa pholasaí teanga:

Tuairimí, moltaí agus gníomhartha aontaithe a thagann aníos sa phlé.

Nach bhfuil le cur sa pholasaí (agus réasúnaíocht):

Moltar a áireamh anseo céard nach gcuimseofar sa pholasaí ag an tráth seo, agus an chúis leis sin. Cabhróidh sé seo leis an bplé a éascú amach anseo agus an polasaí á athnuachan.

Spreagcheisteanna

Cé chomh tábhachtach agus atá an teanga atá in uachtar sa chlós ar Pholasaí Labhairt na Gaeilge sa scoil?

Cén t-ionchas atá ann ó thaobh labhairt na Gaeilge ó rang na naíonáin bheaga ar aghaidh?

Cén chuma a bheidh ar an gclós nuair atá an Polasaí Labhairt na Gaeilge i bhfeidhm?

An aithnítear go bhfuil cúramaí dochta teanga ar an múinteoir atá i bhfeighil an chlóis? Cén chaoi a dtugtar feidhm do na cúraimí sin?

Cén difríocht a dhéanfaidh sé an Ghaeilge a bheith mar theanga an chlóis?

Cad iad na córais atá ann chun na daltaí a mhealladh agus a spreagadh i dtreo na Gaeilge?

Cé a ghlacfaidh freagracht as teanga an tsóisialaithe sa chlós?

An bhfuil na páirtithe uile aontaithe gur sprioc réadúil a bheadh ann Gaeilge amháin a bheith á labhairt sa chlós (ag tógáil san áireamh nach mbeadh an teanga riachtanach ar fad ag na naíonáin)?

Cad is féidir a dhéanamh sa chlós chun an Ghaeilge mar theanga an tsóisialaithe a spreagadh?

Cad iad na céimeanna a ghlacfar le Gaeilge a mholadh sa chlós?

An mbaintear leas as tobar teanga dhaltaí na
n-ardranganna a úsáid am sosa agus am lóin chun cabhrú leis na naíonáin súgradh as Gaeilge, go háirithe ag tús na bliana?

An bhfuil sé mar shainsprioc ag Polasaí Labhairt na Gaeilge go mbeidh de chumas ag dhaltaí ó Rang a hAon ar aghaidh an Ghaeilge a úsáid mar theanga chumarsáide sa rang agus sa chlós?

Cad iad na dúshláin shóisialaithe teanga i measc na ndaltaí faoi láthair?

Spreagsmaointe

Toisc gur suíomh cumarsáide é clós na scoile caithfear díriú ar riachtanais teanga na bpáistí go foirmiúil sula dtéann siad i mbun na ngníomhaíochtaí/ gcluichí as a stuaim féin. Déantar cleachtadh ar an teanga seo go rialta. Is fiú deis a thabhairt don pháiste triail a bhaint as sa chlós i dteannta an mhúinteora.

Go mbeadh an cur chuige céanna in úsáid ag an duine atá i bhfeighil an chlóis – agus go ndéanfaí measúnú ar an teanga atá in úsáid – agus straitéisí chun dul i ngleic leis an bhforbairt dá réir.

Go ndéanfaidh an múinteoir múnlú ar an teanga go dearfach sa chlós. Eiseamláirí samplacha d’fheidhmeanna teanga a thabhairt. Ní mór iad a chur in oiriúint do riachtanais do scoile ó thaobh cúlra teanga na bpáistí, canúint, timpeallacht.

Go ndéanfaidh múinteoirí atreorú ar idirghníomhú Béarla ar mhaithe le húsáid na Gaeilge a spreagadh.

Go n-úsáidfí ‘Spreag an Ghaeilge le spraoi’ ó COGG mar uirlis teanga chun an Ghaeilge a shaibhriú sa chlós.

Go n-úsáidfí straitéisí éagsúla clóis – cluichí clóis a mhúineadh do na leanaí óga trí Ghaeilge agus cúntóirí/daltaí níos sine a chur i mbun an chlóis chun imirt leo.

Go n-úsáidfí teimpléad fisiciúil chun eolas a bhailiú faoi na heasnaimh atá acu – lena chinntiú go bhfuil an teanga shóisialta chuí ag daltaí. (ar bhonn breathnóireachta amháin chun eolas a bhailiú).

Go dtabharfaí ticéid sa chlós do dhaltaí atá ag déanamh an-iarracht an Ghaeilge a úsáid sa chlós le daltaí eile. D’fhéadfaí bronnadh ag am Tionóil ag deireadh na míosa a dhéanamh, mar shampla:-
– Bua ag Rang ar leith
– Duais ranga a bhronnadh (mar shampla turas)
– Grianghraf ar chlár aitheantais na Scoile

Tá sé riachtanach aon dea-iarracht sa chlós a mholadh agus aitheantas a thabhairt dá réir. Moltaí spreagúla eile ná:
– Gaeilgeoir na Seachtaine
-Duais/suaitheantas/plaic a bhronnadh
-Grianghraf ar chlár aitheantais na Scoile
-Fráma aitheantais/ ionchur sa nuachtlitir