Roinnt áiseanna do Fhéile Bríde atá ar fáil ar líne.

Thíos tá liosta d’áiseanna; sleamhnáin, físeáin, craolta raidió agus billeoga; nasctha le Lá Fhéile Bríde, an naomh / ban-dia í féin agus na nósanna a bhaineann le tús an Earraigh nó Imbolc / Imbolg. Téann an fhéile Earraigh sin siar na mílte bliain agus is ceann de phríomhfhéile na nGael é le cois Samhain, Bealtaine agus Lúnasa. Rugadh Naomh Bríd (c.454-525) gar do Dhún Dealgán agus thosaigh sí a príomh-mhainistir i gCill Dara. Ceanglaíodh a lán de na nósanna a bhaineann leis an mbandia agus le hImbolc le Naomh Bríd. Leasainm amháin ar Naomh Bríd ná Muire na nGael agus is iad Pádraig (Pádraic), Bríd agus Colm Cille (Criomhthann) trí earlamh na hÉireann. Bhíodh an t-anim litrithe Bríghid ach tá an litriú Bríd i bhfad níos coitianta anois.

Urnaí / ortha:
A Naomh Bríd, a Mhuire na nGael, scar orainn do bhrat,
A Naomh Bríd, a chroí na féile, stiúir sinn ar an mbóthar ceart,
A Naomh Bríd gheanúil ghrástúil, ar ár namhaid cosain sinn,
A Naomh Bríd, a bhean rialta álainn, ar uair ár mbáis glaoigh orainn

Gabhaim Molta Bríghde (urnaí agus amhrán)
Gabhaim molta Bríde
Ionúin í le hÉirinn
Ionúin le gach tír í
Molaimís go léir í

Lóchrann geal na Laighneach
Soilsiú feadh na tíre
Ceann ar óg na hÉireann
Ceann na mban míne

Teach an Gheimhridh dhéin dhuibh
Gearradh lena ghéire
Ach ar lá ‘le Bríde
Gar dúinn Earrach Éireann

Rann:
Oíche Nollag Mhór gan im,
Oíche Fhéile Bríde gan brachán,
Oíche na hInide gan feoil,
Nach é sin an bothán lom!

Dán:
Ó Lá Fhéile Bríde amach
Bíonn na héin ag déanamh nead,
Na caoirigh ag breith na n‑uan
Is an fuacht ag dul i dteas.
Lá Fhéile Bríde bricín –
Bain an chluas den toirtín,
Is tabhair a sháith don dailtín.

Beannacht nuair a thagann Crios Bríde isteach i dteach: (crios, ní cros)

Crios Bhríde mo chrios,
Crios na gceithre gcros,
éirigh suas a bhean an tí,
agus téigh tríd an chrios.

Crios Bhríde mo chrios,
Crios na gceithre gcros,
más fearr sibh anocht,
go mba seacht fearr a bheidh sibh bliain ó inniu.

 

Trí rann le rá ag na leanaí nuair a thagann siad isteach le brídeog:
Seo í Naomh Bríd
is í gléasta go breá.
Tabhair di rud éigin
in onóir don lá.
Seo Bríd in éadaí bána.
Tabhair pingin na hoíche duibhe di.
Tá sí bodhar, tá sí balbh.
Ná loic uirthi, in ainm Dé.

Seo í isteach mo bhrídeog
Mo bhrídeog chun an tí
Mo brídeog álainn gléasta
in éadach agus tuí

Tabhair pingin don bhrídeog
is beidh sí buíoch díobh

Seanfhocla:
Sneachta nach dtiocfaidh faoi Shamhain,
Tiocfaidh sé go ramhar faoi Fhéile Bríde.

Gach dara lá go haoibhinn álainn,
ó Lá Fhéile Bríde go Lá Fhéile Pádraig.

Leabhrán Dathúcháin an Earraigh agus bileog oibre 🖍️🎨✍️  ó Gaeloideachas. Tá tacar mór bileog oibre do leanaí óga ar fáil ar ár suíomh GaeilgeDonNaíonra.ie

Leathanach dathúchán 🖍️🎨 le Siopa Údar

Lá Féile Bríde (cur i láthair PowerPoint ón Gúm) – eolas faoin naomh, faoi Imbolg agus an bandia Bríd, agus faoi conas Cros Bhríde a dhéanamh le luachair / giolcacha.

Lá le Bhríde – Crois Bhríde – Cúla4 📽️ ar YouTube.

Lá Fhéile Bríde a cheiliúradh ag Herbie an dragún 📽️ físeán do leanaí ar stair agus nósanna le Teach Mhucrois.

Fáilte roimh an Earrach ✍️ bileog oibre álainn (4 leathanach) le Teach Mhucrois.

Crois Bhríde le Cúla4 Ar Scoil 📽️ TG4.

Scéal Naomh Bríde 📽️ le leanaí i Scoil Sailearna, Indreabhán, Cois Fharraige.

Eolas faoi Bhrídeoga agus conas ceann a dhéanamh 📽️ ceacht le RTÉ Home School Hub do Rang 5 & Rang 6.

Crios Bríde 📽️ Muintir Chois Fharraige ag labhairt faoi nósanna Lá Fhéile Bríde; na gasúir ag dul ó theach go teach le Crios Bríde nó le Brídeog.

Brighid 📽️ Clár faisnéise TG4 faoi Naomh Bríd ar bhain nósmhaireacht agus traidisiúin ar leith léi.

Scéal Naomh Bríd ✍️ bileoga oibre.

Lá Fhéile Bríde ar Nuacht Anois le heolas ar an naomh agus a féile, agus treoracha do chrosóg dheas.

Taisce Tuisceana ✍️ An tEarrach agus Naomh Bríd.

Bríd, le dathú 🖍️🎨 buíochas le Jim FitzPatrick as an ealaín álainn seo.

Cén chaoi le Cros Bhríde a dhéanamh? 📽️ Taispeánann Jimí Ó Finneadha, fear Gaeltachta as Cois Fharraige, dúinn cén chaoi le Cros Bhríde a dhéanamh as broibh luachra.

Foghlaim conas Cros Bhríde a dhéanamh! 📽️ le Dúlra Chorcra Dhiibhne ar YouTube.

Crois Bhríde Longfort 📽️ (trí ghéag) le Laillí de Buitléar ar YouTube.

Cros Bhride na Rinne 📽️ (sé mhuileata air) le hAodh Mac Craith do MolScéal.

Crois Bhríde as Tír Chonaill 📽️ (4 scoth luachra de 4 luachair i dtreo amháin agus 5 cinn sa treo eile) le Laillí de Buitléar ar YouTube.

Ceacht ar conas Crosóg Bhríde a dhéanamh 📽️ ó Bhéal Feirste le Nuacht24 ar YouTube.

Déantús Crosóg Bhríde 📽️ le Clár Ní Chnáimhsí (An Carn, Doire) ar YouTube.

Ióga – Naomh Bríd 📽️ le Ciarán Mac Fhearghusa ar TG4 Foghlaim.

Foclóir don Earrach 📽️ le Déan Comhrá ar YouTube.

Leathanach ar Lá Fhéile Bríde ó Ard-Mhúsaem na hÉireann 🎗️🕈🔥 nósanna Oíche Lá Fhéile Bríde, Crios Bhríde, Brat Bhríde nó Ribín Bhríde, Crosa Bhríde, Brídeoga.

Lá Fhéile Bríde 📽️ le Meon Eile; cuairt ar an scrín tógtha ag Fochaird i gContae Lú.

Míorúiltí Naomh Bríd ó Leabhar An Leasa Mhóir 🔥🐗 ar Nós.ie – Scéalta ársa faoi Bhan-Éarlamh na hÉireann nach bhfuil an oiread sin clú orthu.

Naomh Bríd i nGrá Dé.

Cúig Rud Nach Raibh Ar Eolas Agat Faoi Naomh Bríd ar Nós.ie

5 Nós Ársa Ar Lá Fhéile Bríde; Ceiliúradh an earraigh & an naoimh ar Nós.ie

🔥 Ar lá ’le Bríghde, gar dúinn Earrach Éireann… ar Tuairisc.ie – alt líonta le heolas faoi nósanna na féile, beathaisnéis an naoimh agus an díospóireacht faoin ‘dá Bhríde’; an Bandia Págánach agus Bríd, iníon an sclábhaí.

Traidisiún ársa na Brídeoige beo fós i gCill Ghobnait ar RTÉ.ie

Nósanna Fhéile Bríd i gCorca Dhuibhne 🐮🥛 an Dr. Pádraig Ó Héalaí agus é ag plé cuid dos na nósanna agus traidisiúi a bhaineann leis an bhféile (MolScéal)

Scéalta faoi Naomh Bríd i mBailiúchán Na Scol.

📻 Eagrán den chlár Bóthar Na Léinsí, ar Raidió Na Gaeltachta, dírithe ar scéalta agus nósanna nasctha le Naomh Bríd agus tús an Earraigh.

Lá Fhéile Bríde i dTír Chonaill; Foghlaim agus Feadhach, 📻 ó Raidió Na Gaeltachta. Labhair Patricia Dawson agus beirt dalta dá cuid ó Phobalscoil Ghaoth Dobhair ar an gclár Barrscéalta ar na traidisiún a bhaineann le Oíche agus Lá Fhéile Bríde agus ar na nósanna áitiúla a bhaineann leis an fhéile.

Naomh Bríd – Muire na nGael, 📻 ó Raidió Na Gaeltachta. Cur síos ar Naomh Bríd; an duine, an seanchas a bhaineann léi, agus na nósanna agus na traidisiúin a bhaineann le Lá ‘le Bríde. Gheobhaidh muid léar­gas sa gclár ar an tábhacht a bhí, agus atá i gcónaí, le Muire na nGael agus ar an mheas atá ag muintir na hÉire­ann uirthi. Tá píosaí cartlainne le cloisteáil againn, chomh maith le hagallaimh le Bríd Anna Ní Bhaoill, faoi ghnásanna i dTír Con­aill, agus le hAedín Ní Thiarnaigh a rinne máis­treacht ar Naomh Bríd agus atá ag cur fúithi in Inis Meáin.

Foclóir bainteach le Lá Fhéile Bríde agus le tús an Earraigh ar fhógrán PNG, le aistriúcháin go Béarla; Gaeloideachas.

Clár faoin dán Anois Teacht An Earraigh agus Antaine Ó Raiftearaí, nó Antoine Ó Reachtabhraigh, a chraoladh don chéad uair i 1967 ar RTÉ. Ba Dubhghlas de hÍde a chur an t-ainm Cill Aodáin air ach creidtear gur in ómós dá gceantar dúchais Cill Liadáin a chum an Reachtabhrach an dán álainn seo.

📚 Leabhra:

Leabhra Feabhra 📚 Ná dearmad ar an nós leabhar a thabhairt mar bhronntanas ar chéad lá an Earraigh; bíonn lascainí ar fáil i siopaí leabhar.

Naomh agus San
Tá dhá fhocal ar dhuine atá naomhaithe nó aitheanta amhlaidh ag an eaglais, naomh agus san, agus is nós sa teanga naomh a chur ar na cinn atá nasctha linne agus san a chur ar cinn ó thíortha eile. Mar sin is Naomh Bríd ach San Treasa, Naomh Pádraig ach San Proinsias.

Na Míonna:

Gaeilge foinse Gàidhlig foinse
Feabhra

Februārius (ón Laidin)

an Gearran
gearran = gearrán
Márta Mārtius (ón dia Rómhánach Mārs), nó mart (beithíoch mairteola)? Am Màrt Martius nó mart
Aibreán Aprīlis (ón Laidin) + braon? An Giblean am do phutóga

 

🇬🇧 Google Translate


SamhainNollaigLá Fhéile BrídeLá Fhéile VailintínMáirt InideLá Fhéile PádraigLá Aibreáin An CháiscSamhradh na nGaelAn Fómhar


File Type: pptx
Categories: Ar scoil | Use in school, Bunscoil | Primary, Eolas | Information, Físeán | Video, Gaeilge amháin | Irish only, Iar-bhunscoil | Post-primary, Múinteoir | Teacher, Naíonra | Preschool, Sa bhaile | Use at home, Sa naíonra | Use in the naíonra, Sleamhnáin | Slides, Tuismitheoir | Parent
Tags: Gaeltacht
Naomh Bríd