Áiseanna do fhéile na Bealtaine agus don Samhradh - físeáin, gníomhaíochtaí, léitheoireacht, dánta agus amhráin.

Dánta:

Lá ag an Trá Bealtaine

Tá an ghrian ag taitneamh,
Níl scamall sa spéir,
Ar aghaidh linn cois farraige,
An teaghlach go léir!

Sluasaid agus buicéad,
Gaineamh agus portáin,
Ag lapadaíl san uisce,
Is ag bailiú sliogán!

Tá an ghrian ag taitneamh,
Níl scamall sa spéir,
Ar aghaidh linn cois farraige,
Brostaígí oraibh go léir!

foinse: Cúla4

Bealtaine atá tagtha
An aimsir níos teo
Le chéile ag an tine
Ár dteanga fós beo

Baileoimid na bláthanna
Bán is buí ar altóir
Dia agus sean-déithe
Éistigí lenár nglóir

Síocháin idir dhuine is dhúlra
Tús an tSamhraidh bhuí
Nósanna le ceiliúradh
Misneach spreagtha i mo chroí

Féile ársa na nGael
Anois agus fadó
Filíocht ó bhéal
Ár dteanga fós beo

Tonaí Ó Roduibh

Crónán na mBeach

Cois Farraige

Is aoibhinn crónán na mórbheach bhfiáin
Ins na scotha fé bhláth aon lá dea-shín,
Nuair a dhealraíonn grian ar chnoc is ar bhré,
Is gáireann an Domhan fé shoilse an lae.

Ach an son is binne dá gcluintear ann
Is é fuaim na beiche i measc bláth na mbeann,
Nuair shonaid sciatháin gach míl ar an spéir
Is déantar binn-chláirseach den mhórchnoc go léir.

Ó tabhair dom sliabh fiáin le fraoch fé bhláth,
Is spéir ghlan a’ tSamhraidh gan smúit gan scáth,
Scotha ag dealrú im thimpeall go léir,
Is crónán na mbeach ós mo chionn san spéir.

Dubhghlas de hÍde – An Craoibhin Aoibhinn

Tonntracha agus farraige,
Clocha agus carraigeacha.
Cois na trá, Port na mBláth;
Féar glas, go tiubh ag fás,
Spéir gorm, áthas orm,
Culaith shnámha, dhá lámh
ag dul go tapaidh, barraí apaidh,
Uachtar reoite, grian dóite
Gan mo léine, faoi theas na gréine.

(apaidh = aibí)

I dTosach an tSamhraidh An Bóthar chun na Trá

Tá an Samhradh ar ais ’s an duilliúir ag fás
Agus teas ag teacht sa ghrian;
Tá an fhuiseog ag eitilt sa spéir go hard
Is ag canadh tiúin don saol;

Tá an smólach ’s an lon go binn ar an bhfál
Cois nid’ i measc na gcraobh;
Is cloistear an chuach ó áit go háit
’S is álainn le cách a glaoch,

Tá an taoide ag briseadh le fuaim ar an trá
Agus ciúnas caoin san aer:
Tá sluaite ag dul san fharraige ag snámh
Is ag siúl thar ghaineamh ghlé;

’S is uaigneach atáim anseo sa tsráid
Go dtiocfaidh an Satharn saor,
Is rachad ar rothar le Liam ’s le Seán
Faoin tuaith go deireadh an lae.

Seán Mac Fheorais

Tá an ghrian gheal sa spéir
Is tá na leanaí go léir
Ar an mbóthar chun na trá.

Beidh spórt acu is scléip
Ag rith agus ag léim
San fharraige cois trá.

Is orthu a bheidh ríméad
Ag líonadh na mbuicéad
Is ag déanamh na gcaisleán

Tá an ghrian gheal sa spéir
Is nach aoibhinn dóibh go léir
Ar an mbóthar chun na trá

foinse: ancroiait.wordpress.com

Amhráin:

Tiocfaidh an Samhradh 🎶 Sibéal Ní Chasaide ag múineadh an t-amhrán do Cúla4 – Rang a hAon go Rang a Sé.

Samhradh, Samhradh
An Samhradh

Samhradh, Samhradh, bainne na ngamhna.
Thugamar féin an Samhradh linn.
Samhradh buí na nóiníní glégeala.
Thugamar féin an Samhradh linn.

Thugamar linn é ón gcoill chraobhaigh.
Thugamar féin an Samhradh linn.
Samhradh buí ó luí na gréine.
Thugamar féin an Samhradh linn.

Bábóg na Bealtaine, maighdean an tSamhraidh.
Suas gach cnoc is síos gach gleann.
Cailíní maiseacha, bán-gheala, glégeala.
Thugamar féin an Samhradh linn.

Cuileann is coll is trom is caorthann.
Thugamar féin an Samhradh linn.
As fuinseog ghléigeal Bhéil An Átha.
Thugamar féin an Samhradh linn.

Samhradh, Samhradh, bainne na ngamhna.
Thugamar féin an Samhradh linn.
Samhradh buí na nóiníní glégheala.
Thugamar féin an Samhradh linn.

Bábóg na Bealtaine, maighdean an tSamhraidh,
Suas gach cnoc is síos gach gleann.
Cailíní maiseacha, bán-gheala, glégeala.
Thugamar féin an Samhradh linn.

Samhradh, Samhradh…
Samhradh, Samhradh…
Is cé bhainfeadh dínn é?
Samhradh, Samhradh…
Is cé bhainfeadh dínn é?
Is cé bhainfeadh dínn é?
Ó lui na gréine…

Seod é an t-am, tic, tac
An bhfuil tú réidh dul ar an aistear seo?
(A)n gcreideannn tú i Karma?
Tar linne siar go Samsara
Ná habair é go bhfuil an saol seo marfach
Éindí linne i gcónaí dearfach
Goile is athróimid do mheoin
Lean an rave is fág an brón
Seod é (a)nois é tús an tSamhraidh, an Samhradh
Dógh do leabhra tús an tSamhraidh, an Samhradh
Fan linn (go) dtí (an) deireadh
Fan linn (go) dtí (an) deireadh
Seod é (a)nois é tús an tSamhraidh, an Samhradh,
Bhó-ó-ó-ó-ó-ó…
Tús an tSamhraidh, an Samhradh
Bhó-ó-ó-ó-ó-ó…
Tús an tsamhraidh , an Samhradh
…an Samhradh…

(A)nois an t-am, tic, tac
Rothaí an tsaoil iad ag casadh thart
Ag cuimhniú arís ar Nirvana
Tar linne siar go Samsara
Ná habair é go bhfuil an saol seo marfach
Éindí linne i gcónaí dearfach
Goile is athróimid do mheoin
Lean an réabh is fág an brón
Seod é (a)nois é, tús an tSamhraidh, an Samhradh
Dóigh do leabhra, tús an tSamhraidh, an Samhradh
Fan linn (go) dtí (an) deireadh
Fan linn (go) dtí (an) deireadh
Seod é (a)nois é tús an tSamhraidh, an Samhradh,
Bhó-ó-ó-ó-ó-ó…
Tús an tSamhraidh, an Samhradh
Bhó-ó-ó-ó-ó-ó…
Tús an tsamhraidh , an Samhradh
…an Samhradh…

Na Míonna:

Gaeilge foinse Gàidhlig foinse
Bealtaine / Céadamhain

Beltaine = tine gheal?; Cétshamain (Céadshamhain) = céad lá den Samhradh

an Cèitean Cètshamain
Meitheamh Mithem(h) = meán Samhraidh an t-Ògmhios óg, nó Ogham (an dia) + mí
Iúil Iūlius (ainm sa Laidin) an t-Iuchar am atá cuimheanna agus cuileoga thart

 

🇬🇧 Google Translate


Samhain 🔥 Nollaig 🔥 Lá Fhéile Bríde 🔥 Lá Fhéile Vailintín 🔥 Máirt Inide 🔥 Lá Fhéile Pádraig 🔥 Lá Aibreáin 🔥 An Cháisc 🔥 Samhradh na nGael 🔥 Oíche Shin Seáin 🔥 An Fómhar


File Type: jpg
Categories: Ar scoil | Use in school, Bunscoil | Primary, Físeán | Video, Gaeilge amháin | Irish only, Iar-bhunscoil | Post-primary, Múinteoir | Teacher, Naíonra | Preschool, Sa bhaile | Use at home, Sa naíonra | Use in the naíonra, Tuismitheoir | Parent
Tags: Stór focal | Vocab
Féileacáin na hÉireann